توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٧١ - شرط قصر

حسن باشد نه صحت قصر.

قوله: و اما الثانى: مراد از [ثانى‌] اينست كه تنافى دو وصف بحسب اعتقاد مخاطب بوده نه در واقع.

قوله: معلوم مما ذكره فى تفسيره: ضمير فاعلى در [ذكره‌] به مصنف و ضمير مفعولى آن به ماء موصول و ضمير مجرورى در [تفسيره‌] به قصر قلب راجع است.

مؤلّف گويد:

مصنف قصر افراد در قلب را اينطور تعريف نمود:

عبارتست از تخصيص امر به صفتى مكان صفت ديگر.

و پس از آن در مقام تفريع اضافه كرد:

مخاطب به آن كسى است كه اعتقادش بر عكس آنچه متكلم ذكر كرده مى‌باشد.

بنابراين از اين عبارت كه قبلا مصنف بيان كرده تنافى به حسب اعتقاد مخاطب بخوبى فهميده مى‌شود لذا ذكرش براى بار دوم در اينجا لغو و مستدرك مى‌باشد.

قوله: و ايضا لم يصح قول المصنف: مقصود قول مصنف است در كتاب ايضاح چه آنكه وى در اين كتاب گفته است:

و قد اهمل السكاكى القصر الحقيقى و ادخل قصر التعيين فى قصر الافراد، فلم يشترط فى الموصوف افراد عدم تنافى الصفتين و لا فى قصره قلبا تحقق تنافيهما.

و بهرتقدير اگر مقصود مصنف احتمال دوّم بوده و مرادش از [تنافى الوصفين‌] تنافى بحسب اعتقاد مخاطب باشد نبايد بر سكاكى در مقام‌