توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٢٧ - اعتبار برخى از خصوصيات در لو

و لو بالسقط [من بشما امت در روز قيامت مباهات مى‌كنم اگرچه سقط شما باشد].

پس بايد بگوئيم:

دخول [لو] بر فعل مضارع در مثل: و اعلموا ان فيكم رسول اللّه لو يطيعكم فى كثير من الامر لعنتم يعنى لوقعتم فى جهد و هلاك (بدانيد كه در شما رسول خدا مى‌باشد، اگر شما را در بسيارى از امور اطاعت كند در رنج و هلاكت واقع مى‌شويد) براى قصد استمرار فعل در زمان گذشته است، فعل عبارتست از اطاعت رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم از امّت.

يعنى امتناع هلاكت شما بسبب امتناع استمرار حضرت بر اطاعت از شما مى‌باشد چه آنكه فعل مضارع افاده استمرار نموده و دخول [لو] بر آن مفيد امتناع استمرار مى‌باشد.

و ممكن است بگوئيم فعل عبارتست از [امتناع اطاعت‌] يعنى امتناع هلاكت شما بسبب استمرار امتناع حضرت از اطاعت شما مى‌باشد، زيرا همانطورى كه مضارع مثبت مفيد استمرار ثبوت است امكان دارد كه مضارع منفى معنايش استمرار نفى بوده و وقتى [لو] بر سر آن داخل شد استمرار امتناع را افاده نمايد چنانچه جمله اسميه مثبت مفيد تأكيد ثبوت و دوام بوده و منفى آن تأكيد نفى و دوام آن را افاده مى‌كند نه آنكه دلالت بر نفى تأكيد و دوام بكند مانند فرموده حق‌تعالى: و ما هم بمؤمنين‌ ( ايشان مؤمن نيستند) كه بعنوان ردّ قول آنهائى آورده شده كه گفتند: انّا آمنّا [ما ايمان آورديم‌] و اين كلام را از ايشان به ابلغ وجه و مؤكّدترين عبارت رد فرموده چنانچه در فرموده حقتعالى‌ اللّه يستهزئ بهم‌ نيز چنينست‌