توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٤٣ - تخصيص دادن مسند

است از نقص شيوع و كاهش دادن آن و چون براى فعل شيوعى نيست لاجرم از معمولات مسند فعلى به مقيد تعبير آورده شده چه آن‌كه فعل صرفا بر مجرّد مفهوم دلالت داشته و حال آن را مقيد مى‌كند.

ولى وصف يا اضافه در اسمى آمده كه در آن شيوع مى‌باشد قهرا به واسطه ذكر وصف و آوردن مضاف‌اليه اين شيوع كاهش پيدا كرده و تخصيص تحقق پيدا مى‌كند از اينرو در اينجا به تخصيص نام برده شده.

شارح گويد:

در اين تقرير و بيان فرق نظر و اشكال داريم.

شرح فارسى:

توضيح‌

قوله: و اعلم ان جعل الخ: اين عبارت اشاره است بجواب از سئوالى كه ممكن است در اين مقام بشود و آن اينست كه:

چرا مصنف در باب ذكر معمولات مسند از قبيل حال و مفعول به و تميز تعبير به [تقييد] نموده و معمولات را مقيد مسند قرار داد، فلذا عبارت [و اما تقييده بكذا و كذا ...] را آورد ولى در باب اضافه آن به مضاف‌اليه يا ذكر وصف عبارت [و تخصيصه ...] را ايراد كرد و بدين ترتيب مضاف‌اليه و وصف را مخصص مسند قرار داد؟

حاصل جوابيكه شارح در قبال اين سئوال مى‌دهد آنستكه:

ذكر تقييد و تخصيص در اينجا صرف اصطلاح بوده و هيچ مناسبتى با آندو در اينجا و عبارت سابق ملاحظه نشده فلذا اگر در عبارت سابق بجاى تقييد، تخصيص و در اينجا بجاى تخصيص، تقييد ميگفت باز عبارت صحيح بوده و محلى براى اعتراض و اشكال وجود نداشت.