توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٤٢ - تخصيص دادن مسند

و اما تخصيص دادنش به اضافه يا وصف پس بخاطر آنستكه فائده اتمّ باشد.

شارح گويد:

ضمير مجرورى در [تخصيصه‌] به مسند راجع است و مثال تخصيص مسند به اضاف مانند: زيد غلام رجل.

شاهد در [غلام رجل‌] است كه خبر براى [زيد] بوده و تخصيص [غلام‌] به [رجل‌] از باب اضافه مى‌باشد.

و مثال تخصيص به وصف مانند: زيد رجل عالم.

شاهد در [رجل عالم‌] است كه خبر براى [زيد] قرار گرفته و تخصيص [رجل‌] به [عالم‌] از قبيل تخصيص به وصف مى‌باشد چه آنكه [عالم‌] صفت و [رجل‌] موصوف آن است.

و اما اينكه تخصيص چه به اضافه بوده و چه به وصف از نظر فائده اتمّ است جهت آن اينست كه:

قبلا گفتيم زيادى تخصيص و آوردن قيودى كه موجب تحديد باشند فائده خبر دادن را اتمّ از صورت خالى بودن از تقييد و تحديد قرار مى دهد.

تنبيه‌

مصنف معمولات مسند از قبيل حال و امثال آن را از مصاديق مقيدات قرار داده ولى اضافه و وصف را مخصص قلمداد نمود و اين اختلاف در تعبير نه بمنظور آن استكه بين ايندو فرقى ميباشد بلكه صرف اصطلاح و تفنّن در عبارت است.

ولى برخى علت اين اختلاف را گفته‌اند آن است كه تخصيص عبارت‌