الأشباه و النظائر في النحو
(١)
٣ ص
(٢)
٣ ص
(٣)
٣ ص
(٤)
٣ ص
(٥)
٣ ص
(٦)
٥ ص
(٧)
٥ ص
(٨)
٦ ص
(٩)
٦ ص
(١٠)
١٠ ص
(١١)
١٠ ص
(١٢)
١٠ ص
(١٣)
١٠ ص
(١٤)
١١ ص
(١٥)
١١ ص
(١٦)
١١ ص
(١٧)
١١ ص
(١٨)
١٢ ص
(١٩)
١٢ ص
(٢٠)
١٥ ص
(٢١)
١٥ ص
(٢٢)
٢٣ ص
(٢٣)
٢٣ ص
(٢٤)
٢٣ ص
(٢٥)
٢٤ ص
(٢٦)
٢٤ ص
(٢٧)
٢٥ ص
(٢٨)
٢٦ ص
(٢٩)
٢٦ ص
(٣٠)
٢٦ ص
(٣١)
٢٧ ص
(٣٢)
٢٧ ص
(٣٣)
٢٧ ص
(٣٤)
٢٨ ص
(٣٥)
٢٨ ص
(٣٦)
٢٨ ص
(٣٧)
٢٩ ص
(٣٨)
٣٠ ص
(٣٩)
٣١ ص
(٤٠)
٣٢ ص
(٤١)
٣٢ ص
(٤٢)
٣٢ ص
(٤٣)
٣٣ ص
(٤٤)
٣٣ ص
(٤٥)
٣٣ ص
(٤٦)
٣٤ ص
(٤٧)
٣٤ ص
(٤٨)
٣٦ ص
(٤٩)
٣٧ ص
(٥٠)
٣٧ ص
(٥١)
٣٧ ص
(٥٢)
٣٧ ص
(٥٣)
٣٨ ص
(٥٤)
٣٨ ص
(٥٥)
٣٨ ص
(٥٦)
٣٨ ص
(٥٧)
٣٩ ص
(٥٨)
٣٩ ص
(٥٩)
٤٠ ص
(٦٠)
٤١ ص
(٦١)
٤١ ص
(٦٢)
٤١ ص
(٦٣)
٤٢ ص
(٦٤)
٤٤ ص
(٦٥)
٤٤ ص
(٦٦)
٤٦ ص
(٦٧)
٤٧ ص
(٦٨)
٥٠ ص
(٦٩)
٥٠ ص
(٧٠)
٥١ ص
(٧١)
٥١ ص
(٧٢)
٥٢ ص
(٧٣)
٥٨ ص
(٧٤)
٥٩ ص
(٧٥)
٦٠ ص
(٧٦)
٦٠ ص
(٧٧)
٦٠ ص
(٧٨)
٦٢ ص
(٧٩)
٦٢ ص
(٨٠)
٦٣ ص
(٨١)
٦٣ ص
(٨٢)
٦٤ ص
(٨٣)
٦٥ ص
(٨٤)
٦٥ ص
(٨٥)
٦٥ ص
(٨٦)
٦٥ ص
(٨٧)
٦٦ ص
(٨٨)
٦٦ ص
(٨٩)
٦٧ ص
(٩٠)
٦٨ ص
(٩١)
٦٨ ص
(٩٢)
٦٩ ص
(٩٣)
٦٩ ص
(٩٤)
٦٩ ص
(٩٥)
٧١ ص
(٩٦)
٧١ ص
(٩٧)
٧١ ص
(٩٨)
٧١ ص
(٩٩)
٧٢ ص
(١٠٠)
٧٢ ص
(١٠١)
٧٣ ص
(١٠٢)
٧٣ ص
(١٠٣)
٧٤ ص
(١٠٤)
٧٥ ص
(١٠٥)
٧٥ ص
(١٠٦)
٧٥ ص
(١٠٧)
٧٥ ص
(١٠٨)
٧٥ ص
(١٠٩)
٧٥ ص
(١١٠)
٧٦ ص
(١١١)
٧٧ ص
(١١٢)
٧٧ ص
(١١٣)
٧٧ ص
(١١٤)
٧٧ ص
(١١٥)
٧٨ ص
(١١٦)
٧٨ ص
(١١٧)
٧٨ ص
(١١٨)
٧٨ ص
(١١٩)
٧٩ ص
(١٢٠)
٧٩ ص
(١٢١)
٨٠ ص
(١٢٢)
٨٠ ص
(١٢٣)
٨١ ص
(١٢٤)
٨١ ص
(١٢٥)
٨١ ص
(١٢٦)
٨٢ ص
(١٢٧)
٨٣ ص
(١٢٨)
٨٣ ص
(١٢٩)
٨٣ ص
(١٣٠)
٨٤ ص
(١٣١)
٨٤ ص
(١٣٢)
٨٤ ص
(١٣٣)
٨٤ ص
(١٣٤)
٨٥ ص
(١٣٥)
٨٥ ص
(١٣٦)
٨٥ ص
(١٣٧)
٨٦ ص
(١٣٨)
٨٦ ص
(١٣٩)
٨٨ ص
(١٤٠)
٨٨ ص
(١٤١)
٨٩ ص
(١٤٢)
٨٩ ص
(١٤٣)
٨٩ ص
(١٤٤)
٩٠ ص
(١٤٥)
٩٠ ص
(١٤٦)
٩٠ ص
(١٤٧)
٩١ ص
(١٤٨)
٩٣ ص
(١٤٩)
٩٣ ص
(١٥٠)
٩٣ ص
(١٥١)
٩٤ ص
(١٥٢)
٩٤ ص
(١٥٣)
٩٤ ص
(١٥٤)
٩٤ ص
(١٥٥)
٩٤ ص
(١٥٦)
٩٤ ص
(١٥٧)
٩٥ ص
(١٥٨)
٩٦ ص
(١٥٩)
٩٦ ص
(١٦٠)
٩٦ ص
(١٦١)
٩٧ ص
(١٦٢)
٩٧ ص
(١٦٣)
٩٧ ص
(١٦٤)
٩٧ ص
(١٦٥)
٩٨ ص
(١٦٦)
١٠٠ ص
(١٦٧)
١٠١ ص
(١٦٨)
١٠١ ص
(١٦٩)
١٠٢ ص
(١٧٠)
١٠٢ ص
(١٧١)
١٠٢ ص
(١٧٢)
١٠٣ ص
(١٧٣)
١٠٣ ص
(١٧٤)
١٠٣ ص
(١٧٥)
١٠٤ ص
(١٧٦)
١٠٤ ص
(١٧٧)
١٠٥ ص
(١٧٨)
١٠٥ ص
(١٧٩)
١٠٥ ص
(١٨٠)
١٠٦ ص
(١٨١)
١٠٦ ص
(١٨٢)
١٠٦ ص
(١٨٣)
١٠٧ ص
(١٨٤)
١٠٧ ص
(١٨٥)
١٠٨ ص
(١٨٦)
١٠٨ ص
(١٨٧)
١٠٩ ص
(١٨٨)
١٠٩ ص
(١٨٩)
١١٠ ص
(١٩٠)
١١٠ ص
(١٩١)
١١٠ ص
(١٩٢)
١١١ ص
(١٩٣)
١١١ ص
(١٩٤)
١١١ ص
(١٩٥)
١١١ ص
(١٩٦)
١١٢ ص
(١٩٧)
١١٢ ص
(١٩٨)
١١٢ ص
(١٩٩)
١١٣ ص
(٢٠٠)
١١٣ ص
(٢٠١)
١١٤ ص
(٢٠٢)
١١٤ ص
(٢٠٣)
١١٥ ص
(٢٠٤)
١١٦ ص
(٢٠٥)
١١٦ ص
(٢٠٦)
١١٦ ص
(٢٠٧)
١٢٠ ص
(٢٠٨)
١٢٠ ص
(٢٠٩)
١٢١ ص
(٢١٠)
١٢٢ ص
(٢١١)
١٢٣ ص
(٢١٢)
١٢٣ ص
(٢١٣)
١٢٣ ص
(٢١٤)
١٢٣ ص
(٢١٥)
١٢٣ ص
(٢١٦)
١٢٤ ص
(٢١٧)
١٢٤ ص
(٢١٨)
١٢٤ ص
(٢١٩)
١٢٤ ص
(٢٢٠)
١٢٦ ص
(٢٢١)
١٢٦ ص
(٢٢٢)
١٢٦ ص
(٢٢٣)
١٢٦ ص
(٢٢٤)
١٢٧ ص
(٢٢٥)
١٢٧ ص
(٢٢٦)
١٢٧ ص
(٢٢٧)
١٢٧ ص
(٢٢٨)
١٢٨ ص
(٢٢٩)
١٢٨ ص
(٢٣٠)
١٢٩ ص
(٢٣١)
١٢٩ ص
(٢٣٢)
١٢٩ ص
(٢٣٣)
١٣٠ ص
(٢٣٤)
١٣٠ ص
(٢٣٥)
١٣٠ ص
(٢٣٦)
١٣٠ ص
(٢٣٧)
١٣٢ ص
(٢٣٨)
١٣٣ ص
(٢٣٩)
١٣٣ ص
(٢٤٠)
١٣٤ ص
(٢٤١)
١٣٤ ص
(٢٤٢)
١٣٤ ص
(٢٤٣)
١٣٤ ص
(٢٤٤)
١٣٤ ص
(٢٤٥)
١٣٥ ص
(٢٤٦)
١٣٥ ص
(٢٤٧)
١٣٦ ص
(٢٤٨)
١٣٦ ص
(٢٤٩)
١٣٦ ص
(٢٥٠)
١٣٧ ص
(٢٥١)
١٣٧ ص
(٢٥٢)
١٣٨ ص
(٢٥٣)
١٣٨ ص
(٢٥٤)
١٣٩ ص
(٢٥٥)
١٤٠ ص
(٢٥٦)
١٤٠ ص
(٢٥٧)
١٤٠ ص
(٢٥٨)
١٤٠ ص
(٢٥٩)
١٤٠ ص
(٢٦٠)
١٤٠ ص
(٢٦١)
١٤١ ص
(٢٦٢)
١٤٨ ص
(٢٦٣)
١٤٨ ص
(٢٦٤)
١٤٨ ص
(٢٦٥)
١٤٩ ص
(٢٦٦)
١٤٩ ص
(٢٦٧)
١٥٠ ص
(٢٦٨)
١٥٠ ص
(٢٦٩)
١٥٠ ص
(٢٧٠)
١٥٠ ص
(٢٧١)
١٥١ ص
(٢٧٢)
١٥١ ص
(٢٧٣)
١٥٢ ص
(٢٧٤)
١٥٢ ص
(٢٧٥)
١٥٢ ص
(٢٧٦)
١٥٢ ص
(٢٧٧)
١٥٢ ص
(٢٧٨)
١٥٣ ص
(٢٧٩)
١٥٣ ص
(٢٨٠)
١٥٣ ص
(٢٨١)
١٥٣ ص
(٢٨٢)
١٥٤ ص
(٢٨٣)
١٥٤ ص
(٢٨٤)
١٥٤ ص
(٢٨٥)
١٥٤ ص
(٢٨٦)
١٥٤ ص
(٢٨٧)
١٥٥ ص
(٢٨٨)
١٥٥ ص
(٢٨٩)
١٥٥ ص
(٢٩٠)
١٥٥ ص
(٢٩١)
١٥٦ ص
(٢٩٢)
١٥٦ ص
(٢٩٣)
١٥٦ ص
(٢٩٤)
١٥٧ ص
(٢٩٥)
١٥٧ ص
(٢٩٦)
١٥٧ ص
(٢٩٧)
١٥٨ ص
(٢٩٨)
١٥٨ ص
(٢٩٩)
١٥٨ ص
(٣٠٠)
١٥٨ ص
(٣٠١)
١٥٩ ص
(٣٠٢)
١٥٩ ص
(٣٠٣)
١٥٩ ص
(٣٠٤)
١٥٩ ص
(٣٠٥)
١٥٩ ص
(٣٠٦)
١٦٠ ص
(٣٠٧)
١٦٠ ص
(٣٠٨)
١٦٠ ص
(٣٠٩)
١٦٠ ص
(٣١٠)
١٦٠ ص
(٣١١)
١٦١ ص
(٣١٢)
١٦١ ص
(٣١٣)
١٦١ ص
(٣١٤)
١٦١ ص
(٣١٥)
١٦١ ص
(٣١٦)
١٦٢ ص
(٣١٧)
١٦٢ ص
(٣١٨)
١٦٢ ص
(٣١٩)
١٦٣ ص
(٣٢٠)
١٦٣ ص
(٣٢١)
١٦٣ ص
(٣٢٢)
١٦٣ ص
(٣٢٣)
١٦٣ ص
(٣٢٤)
١٦٤ ص
(٣٢٥)
١٦٤ ص
(٣٢٦)
١٦٤ ص
(٣٢٧)
١٦٥ ص
(٣٢٨)
١٦٥ ص
(٣٢٩)
١٦٥ ص
(٣٣٠)
١٦٥ ص
(٣٣١)
١٦٥ ص
(٣٣٢)
١٦٦ ص
(٣٣٣)
١٦٧ ص
(٣٣٤)
١٦٧ ص
(٣٣٥)
١٦٨ ص
(٣٣٦)
١٧٢ ص
(٣٣٧)
١٧٣ ص
(٣٣٨)
١٧٤ ص
(٣٣٩)
١٧٤ ص
(٣٤٠)
١٧٥ ص
(٣٤١)
١٧٨ ص
(٣٤٢)
١٧٨ ص
(٣٤٣)
١٧٩ ص
(٣٤٤)
١٨٠ ص
(٣٤٥)
١٨١ ص
(٣٤٦)
١٨١ ص
(٣٤٧)
١٨٢ ص
(٣٤٨)
١٨٢ ص
(٣٤٩)
١٨٣ ص
(٣٥٠)
١٨٤ ص
(٣٥١)
١٨٤ ص
(٣٥٢)
١٨٤ ص
(٣٥٣)
١٨٥ ص
(٣٥٤)
١٨٦ ص
(٣٥٥)
١٨٦ ص
(٣٥٦)
١٨٦ ص
(٣٥٧)
١٨٧ ص
(٣٥٨)
١٨٧ ص
(٣٥٩)
١٨٧ ص
(٣٦٠)
١٨٨ ص
(٣٦١)
١٨٨ ص
(٣٦٢)
١٩٠ ص
(٣٦٣)
١٩١ ص
(٣٦٤)
١٩١ ص
(٣٦٥)
١٩٢ ص
(٣٦٦)
١٩٣ ص
(٣٦٧)
١٩٣ ص
(٣٦٨)
١٩٦ ص
(٣٦٩)
١٩٧ ص
(٣٧٠)
١٩٨ ص
(٣٧١)
١٩٩ ص
(٣٧٢)
٢٠١ ص
(٣٧٣)
٢٠٢ ص
(٣٧٤)
٢٠٢ ص
(٣٧٥)
٢١٠ ص
(٣٧٦)
٢١١ ص
(٣٧٧)
٢١١ ص
(٣٧٨)
٢١٣ ص
(٣٧٩)
٢١٣ ص
(٣٨٠)
٢١٤ ص
(٣٨١)
٢١٤ ص
(٣٨٢)
٢١٤ ص
(٣٨٣)
٢١٥ ص
(٣٨٤)
٢١٦ ص
(٣٨٥)
٢١٧ ص
(٣٨٦)
٢١٧ ص
(٣٨٧)
٢١٨ ص
(٣٨٨)
٢١٩ ص
(٣٨٩)
٢٢٠ ص
(٣٩٠)
٢٢٠ ص
(٣٩١)
٢٢١ ص
(٣٩٢)
٢٢١ ص
(٣٩٣)
٢٢٢ ص
(٣٩٤)
٢٢٢ ص
(٣٩٥)
٢٢٤ ص
(٣٩٦)
٢٢٤ ص
(٣٩٧)
٢٢٤ ص
(٣٩٨)
٢٢٥ ص
(٣٩٩)
٢٢٥ ص
(٤٠٠)
٢٢٦ ص
(٤٠١)
٢٢٦ ص
(٤٠٢)
٢٢٧ ص
(٤٠٣)
٢٢٧ ص
(٤٠٤)
٢٢٧ ص
(٤٠٥)
٢٢٨ ص
(٤٠٦)
٢٢٨ ص
(٤٠٧)
٢٢٨ ص
(٤٠٨)
٢٢٨ ص
(٤٠٩)
٢٢٨ ص
(٤١٠)
٢٢٩ ص
(٤١١)
٢٢٩ ص
(٤١٢)
٢٣٠ ص
(٤١٣)
٢٣٠ ص
(٤١٤)
٢٣٠ ص
(٤١٥)
٢٣٠ ص
(٤١٦)
٢٣١ ص
(٤١٧)
٢٣١ ص
(٤١٨)
٢٣١ ص
(٤١٩)
٢٣١ ص
(٤٢٠)
٢٣١ ص
(٤٢١)
٢٣١ ص
(٤٢٢)
٢٣٢ ص
(٤٢٣)
٢٣٢ ص
(٤٢٤)
٢٣٢ ص
(٤٢٥)
٢٣٢ ص
(٤٢٦)
٢٣٣ ص
(٤٢٧)
٢٣٣ ص
(٤٢٨)
٢٣٣ ص
(٤٢٩)
٢٣٣ ص
(٤٣٠)
٢٣٤ ص
(٤٣١)
٢٣٤ ص
(٤٣٢)
٢٣٤ ص
(٤٣٣)
٢٣٤ ص
(٤٣٤)
٢٣٥ ص
(٤٣٥)
٢٣٥ ص
(٤٣٦)
٢٣٥ ص
(٤٣٧)
٢٣٥ ص
(٤٣٨)
٢٣٥ ص
(٤٣٩)
٢٣٥ ص
(٤٤٠)
٢٣٦ ص
(٤٤١)
٢٣٦ ص
(٤٤٢)
٢٣٧ ص
(٤٤٣)
٢٣٧ ص
(٤٤٤)
٢٣٨ ص
(٤٤٥)
٢٣٨ ص
(٤٤٦)
٢٣٨ ص
(٤٤٧)
٢٣٨ ص
(٤٤٨)
٢٣٩ ص
(٤٤٩)
٢٣٩ ص
(٤٥٠)
٢٣٩ ص
(٤٥١)
٢٤٠ ص
(٤٥٢)
٢٤٠ ص
(٤٥٣)
٢٤٠ ص
(٤٥٤)
٢٤١ ص
(٤٥٥)
٢٤١ ص
(٤٥٦)
٢٤١ ص
(٤٥٧)
٢٤٢ ص
(٤٥٨)
٢٤٢ ص
(٤٥٩)
٢٤٣ ص
(٤٦٠)
٢٤٤ ص
(٤٦١)
٢٤٤ ص
(٤٦٢)
٢٤٤ ص
(٤٦٣)
٢٤٤ ص
(٤٦٤)
٢٤٥ ص
(٤٦٥)
٢٤٥ ص
(٤٦٦)
٢٤٥ ص
(٤٦٧)
٢٤٦ ص
(٤٦٨)
٢٤٦ ص
(٤٦٩)
٢٤٧ ص
(٤٧٠)
٢٤٧ ص
(٤٧١)
٢٤٧ ص
(٤٧٢)
٢٤٨ ص
(٤٧٣)
٢٤٨ ص
(٤٧٤)
٢٤٨ ص
(٤٧٥)
٢٤٩ ص
(٤٧٦)
٢٤٩ ص
(٤٧٧)
٢٤٩ ص
(٤٧٨)
٢٤٩ ص
(٤٧٩)
٢٥٠ ص
(٤٨٠)
٢٥٠ ص
(٤٨١)
٢٥١ ص
(٤٨٢)
٢٥١ ص
(٤٨٣)
٢٥٢ ص
(٤٨٤)
٢٥٢ ص
(٤٨٥)
٢٥٢ ص
(٤٨٦)
٢٥٢ ص
(٤٨٧)
٢٥٢ ص
(٤٨٨)
٢٥٣ ص
 
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص

الأشباه و النظائر في النحو - السيوطي، جلال الدين - الصفحة ٦٨

الفاعل ضميرا متصلا، أو لا يكون في الكلام شي‌ء مبيّن، أو يكون الفاعل مضافا إليه المصدر المقدّر بأن و الفعل، أو بأن التي خبرها فعل أو اسم مشتقّ منه.

٢- و قسم يلزم فيه تقديمه عليه، و هو أن يكون المفعول ضميرا متصلا، و الفاعل ظاهرا، أو يكون متصلا بالفاعل ضمير يعود على المفعول، أو على ما اتصل بالمفعول، أو يكون الفاعل ضميرا عائدا على ما اتصل بالمفعول، أو يكون المفعول مضافا إليه اسم الفاعل بمعنى الحال أو الاستقبال أو المصدر المقدّر بأن و الفعل، أو بأنّ التي خبرها فعل، أو يكون الفاعل مقرونا بإلّا، أو في معنى المقرون بها.

٣- و قسم يجوز فيه التقديم و التأخير، و هو ما عدا ذلك.

ضابط: حذف الفاعل‌

قال ابن النحاس في (التعليقة): اعلم أنّ الفاعل يحذف في ثلاثة مواضع:

أحدها: إذا بني الفعل للمفعول، نحو: ضرب زيد. فهاهنا يحذف الفاعل.

و هو غير مراد.

و الثاني: في المصدر إذا لم يذكر معه الفاعل مظهرا، يكون محذوفا و لا يكون مضمرا، لأن المصدر غير مشتقّ عند البصريّين، فلا يتحمّل ضميرا، بل يكون الفاعل محذوفا مرادا إليه نحو: يعجبني ضرب زيد، أو يعجبني شرب الماء.

و الثالث: إذا لاقى الفاعل ساكنا من كلمة أخرى، و كقولك للجماعة، اضربوا القوم، و للمخاطبة: اشربي القوم، و منه نونا التوكيد، نحو: هل الزيدون يقومنّ، و هل تضربنّ يا هند؟

ضابط: أقسام المضمر و المظهر من جهة التقديم و التأخير

المضمر و المظهر من جهة التقديم و التأخير على أربعة أقسام:

أحدها: أن يكون الظاهر مقدّما على المضمر لفظا و رتبة، نحو: ضرب زيد غلامه.

و الثاني: أن يكون الظاهر مقدّما على المضمر لفظا دون رتبة. نحو: ضرب زيدا غلامه.

و الثالث: أن يكون الظاهر مقدّما على المضمر رتبة دون لفظ. نحو: ضرب غلامه زيد، فهذه الثالثة تجوز بالإجماع.

و الرابع: أن يكون الظاهر مؤخّرا لفظا و رتبة، نحو: ضرب غلامه زيدا، فهذا أكثر النحاة لا يجيزه لمخالفته باب المضمر، و منهم من أجازه.