مجمع الرسائل - نجفی، محمد حسن - الصفحة ٥٢٤
جزئى مصالحه كند اما مالك مىتواند مبلغ داده شده را باز پس بگيرد ولى مقدار خمس بر ذمه او باقى خواهد ماند مگر آنكه وجه خمس را قبض كرده و سپس مصالحه كند به شرط آنكه قبض و مصالحه به روش صحيح صورت گيرد [١] كه اين حكم درباره رد مظالم نيز صادق است.
(مسأله ١٦١٥): در اموال مجهول المالك و لقطهاى كه از پيدا كردن مالك آن مأيوس شوند مى توان مانند رد مظالم عمل نمود و بدون اذن مجتهد آنها را به فقرا داد هر چند احوط گرفتن اذن مجتهد است.
(مسأله ١٦١٦): مالى كه از طريق مصالحه و يا هبه غير معوضه [٢] و يا هبه معوضه و از طريق غير كسب بدست آمده باشد خمس ندارد.
(مسأله ١٦١٧): اگر مال خمس داده شده اى با منافع كسب مخلوط شود بايد مقدار خمس داده شده را جدا نموده و خمس ما بقى را بپردازند.
(مسأله ١٦١٨): جايز نيست شخص بدون اذن مجتهد خمس مال را بر ذمه بگيرد و در مال تصرف كند [٣].
[١] ميرزاى شيرازى: در مصالحه تأمل است.
محمد كاظم طباطبائى: حكم مذكور محل اشكال است و احتياط ترك نشود.
محمد باقر شيرازى: موارد مختلف است، گاهى به دليل وضع بدهكار و
شخصى كه خمس بر ذمه او مى باشد و يا بنا به دلائل ديگر اين عمل حسن
شرعى دارد.
[٢] محقق خراسانى - محمد باقر شيرازى: در مصالحه و هبه احوط خمس است.
[٣] محمد باقر شيرازى: اما اگر آن را عزل و جدا نمايد قول به جواز تصرف در آن
بدون اذن مجتهد خصوصا در صورت امكان عدم دسترسى به مجتهد و يا دشوار بودن
آن بسيار قوى است.