(مسأله ١٣٩٢): مكيدن انگشتر به جهت رفع تشنگى و غير آن و جويدن غذا در ميان دهان براى كودك و دانه و نان از دهان خود در حلق مرغ و كبوتر و مانند آنها نمودن و نيز چشيدن [١] طعم غذا و امثال آن هنگاميكه عملا چيزى فرو نبرد اشكالى ندارد و احوط و اولى در صورت عدم ضرورت و حاجت ترك اين اعمال است، و اگر بدون اختيار در حين انجام اين اعمال چيزى در حلق او فرو رفت روزه‌اش باطل نمى شود هر چند به دليل قصد و غرض صحيحى نبوده باشد [٢] و ليكن احوط ترك اين مورد آخر است.
(مسأله ١٣٩٣): مضمضه كردن روزه دار هر چند براى غير وضو و بلكه براى خنك شدن باشد جايز است و ليكن افضل ترك مضمضه كردن در غير وضو است و نيز تكرار كردن و زياده روى در آن مكروه است.
(مسأله ١٣٩٤): مستحب است كه بعد از مضمضه نمودن سه مرتبه [٣] آب دهان را بياندازند.
(مسأله ١٣٩٥): هرگاه شخصى مضمضه كند و آب به حلق او برسد، اگر عمدا فرو ببرد روزه او باطل است و موجب كفار و قضا مىشود ولى اگر عمدا نباشد و نيز براى وضوى نماز واجب و يا براى مداوا و يا ازاله نجاست

[١] محمد باقر شيرازى: چشيدن شيرينى كه در اول زبان و شورى و ترشى كه در
كناره‌هاى زبان است اشكالى ندارد اما در مثل تلخى كه آخر زبان مى باشد اولى
ترك است مگر با تحفظ بيشتر كه به حلق نرسد.
[٢] محمد باقر شيرازى: صحت روزه در صورت صحيح نبودن غرض، محل تأمل
است.
[٣] محمد باقر شيرازى: و اما يك مرتبه و گاهى دو مرتبه براى بر طرف شدن
بقيه آبى كه از خارج شده ظاهرا لازم است.