مجمع الرسائل - نجفی، محمد حسن - الصفحة ٢٨١
ميسر نبود مى توان بر لباس معمولى كه از پنبه يا كتاب بافته شده سجده كرد و در صورتى اين مقدار ممكن نباشد مى توان بر معادن [١] مثل فيروزه و غير آن سجده نمود و در صورت عدم امكان اين مورد مى توان بر پشت دست سجده كرد.
(مسأله ٨٩٠): اگر پيشانى بر چيزى كه سجده بر آن صحيح نيست برسد و نتوان آن را بر آنچه كه سجده بر آن صحيح است كشاند بايد احتياطا نماز را تمام كرده و سپس آن را اعاده نمود [٢].
(مسأله ٨٩١): بايد موضع سجده كه موضع پيشانى است پاك باشد بلكه بايد مشتبه به نجس هم نباشد البته در صورت انحصار موضع، و نيز در سجده بايد شش موضع ديگر همراه با پيشانى بر زمين قرار داشته باشد تا ذكر واجب تمام شود.
(مسأله ٨٩٢): بلندى موضع پيشانى همانگونه كه گذشت بايد احتياطا [٣] از ضخامت يك خشت بيشتر نباشد و از موضع ايستادن نيز پست تر نباشد اما در مواضع ديگر [٤] مانند دو سر زانو و دو كف دست، پستى و بلندى آنها اشكالى ندارد [٥].
[١] ميرزاى شيرازى - محمد كاظم طباطبائى - محمد باقر شيرازى: در
تقديم (+) معادن بر پشت دست تأمل است.
[٢] محمد باقر شيرازى: اگر وقت باقى باشد.
[٣] ميرزاى شيرازى - محمد كاظم طباطبائى: بلكه فتوى بر آن است.
[٤] ميرزاى شيرازى - محمد باقر شيرازى: احوط مراعات در اينها نيز مى باشد.
[٥] محمد كاظم طباطبائى: اگر چه احوط اعتبار در آنها نيز مى باشد.
(+) محقق خراسانى: بلكه پشت دست بدون اشكال بر معادن مقدم است.