مجمع الرسائل - نجفی، محمد حسن - الصفحة ١٢٧
الحصول بودن آن و بين آنى الحصول بودن آن اختلاف است و اما معنى تدريجى الحصول آن است كه ابتداى غسل، رسيدن اولين جزء از بدن به آب باشد و انتهاى آن داخل شدن آخرين جزء از بدن [١] در آب باشد، و معنى آنى الحصول آن است كه تحقق غسل زمانى است كه آخرين جزء بدن در آب فرو رود، كه قول دوم [٢] خالى از رجحان نيست [٣] هر چند احوط در غسل ارتماسى جمع ميان هر دو معنا در نيت است و اگر شخص وجوب هر يك از دو معنى را ندانست و غسل كرد غسلش صحيح است.
(مسأله ٣٦٣): در غسل ترتيبى در رعايت ترتيب مذكور بين اعضاى غسل، فرقى بين عالم به مسأله و جاهل به آن نيست.
(مسأله ٣٦٤): در غسل ترتيبى، ترتيب ميان اعضاى غسل شرط است نه ميان اجزاى اعضاى غسل.
(مسأله ٣٦٥): احوط در غسل ترتيبى شستن ناف و عورت با طرف راست و طرف چپ بدن است و همچنين با هر يك از دو طرف راست و چپ بايد مقدارى زيادتر از نهايات را شست تا يقين به شسته شدن مقدار واجب حاصل شود، بطوريكه مقدارى از بدن را با گردن بشويند و نيز مقدارى از طرف چپ را با طرف راست و مقدارى از طرف راست را با طرف چپ بشويند، چنانچه مقدارى از گردن
[١] شيخ انصارى - محمد كاظم طباطبائى - محمد باقر شيرازى: به شرط آنكه
جزء سابق از آب بيرون نيايد و يا مانعى از فرو رفتن در آب نداشته باشد به اينكه
بطور مثال در گل فرو رفته باشد و يا چيزى حايل شده باشد.
[٢] محمد كاظم طباطبائى: اقوى صحت هر دو شكل است پس به هر صورت كه
نيت كند صحيح است و اگر تعيين هم نكند صحيح است.
[٣] شيخ انصارى: بلكه ارجح قول مشهور كه قول اول است، مى باشد.