پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٠٥ - شرح و تفسير داستان حديده محماة

بوده نه مشكل عقيل را حل مى‌كرده و نه ارزش اين را داشته كه از راه دور خدمت برادرش براى اين كار برسد. اين نكته نيز قابل توجّه است كه عقيل تنها اين يك درخواست را نداشت درخواست اداى دين سنگين نيز داشت كه امام تنها به درخواست اوّل او اشاره فرمود.

سپس مى‌افزايد: «كودكانش را ديدم كه بر اثر فقر موهايشان پريشان و رنگ صورتشان دگرگون شده بود گويى صورتشان را با نيل به رنگ تيره درآورده بودند»؛ (و رأيت صبيانه شعث‌ [١] الشّعور، غبر [٢] الألوان من فقرهم، كأنّما سوّدت وجوههم بالعظلم‌ [٣]).

سپس مى‌افزايد: «عقيل مكرّر به من مراجعه و سخنش را چندبار تكرار نمود، من خاموش بودم و به سخنانش گوش فرامى‌دادم، گمان كرد من دينم را به او مى‌فروشم و به دلخواه او گام بر مى‌دارم و از راه و رسم خويش جدا مى‌شوم»؛ (و عاودني مؤكّدا، و كرّر عليّ القول مردّدا، فأصغيت‌ [٤] إليه سمعي، فظنّ أنّي أبيعه ديني، و أتّبع قياده مفارقا طريقتي).

امام عليه السّلام در اين قسمت همه عواملى را كه در نظر اهل دنيا ايجاب مى‌كند تبعيض درباره برادرش روا دارد، شرح داده است.

از يكسو تقاضاى چيز زيادى نداشت.

از سوى دوم فرزندانش پريشان‌حال و فقير بودند.

از سوى سوم مكرر بر مكرّر تقاضاى خود را بيان مى‌كرد.

ولى با اين همه بايد امام ميان برادرش و ساير نيازمندان امّت تفاوتى قائل شود و امكانات بيت المال را كه متعلّق به همه مسلمين است، بيشتر در اختيار

[١]. «شعث» جمع «اشعث» به معناى ژوليده و آشفته‌مو مى‌باشد.

[٢]. «غبر» جمع «اغبر» به معناى غبارآلود است.

[٣]. «عظلم» گياهى است كه براى رنگ كردن اشيا به رنگ سياه از آن استفاده مى‌شود.

[٤]. «اصغيت» از ريشه «اصغاء» به معناى گوش فرادادن است.