پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٥٣ - ٣ آيا همه صحابه عادل بودند؟

توجيه‌گرى بپردازيم و بگوييم: حدّاكثر اين است كه آنها مجتهد بودند و در اجتهاد خود خطا كردند. گروه ديگرى معتقدند: گرچه در ميان صحابه افراد صادق و با تقوا فراوان بودند ولى افراد منافق يا ناصالح وجود داشتند كه پيامبر اسلام از آنها بيزارى مى‌جست و قرآن مجيد هم بارها از آنها نكوهش كرده حتى گاهى عدّه‌اى را لعن نموده است.

طرفداران تنزيه مطلق دليل قانع كننده‌اى بر گفتار خود ندارند و سخنان آنها بر خلاف صريح بسيارى از آيات قرآن و مخالف تاريخ اسلام است.

درست است كه قرآن مجيد در بعضى از آيات مهاجران و انصار را ستوده و «رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَ رَضُوا عَنْهُ»* درباره آنها فرموده، ولى هنگامى كه اينگونه آيات را در برابر آيات ديگر كه نكوهش شديد از بعضى از صحابه مى‌كند و آنها را آلت دست شيطان مى‌شمرد (سوره آل عمران، آيه ١٥٥) يا بعضى را بالخصوص به عنوان فاسق معرفى مى‌كند (سوره حجرات، آيه ٦) يا مى‌گويد بعضى از آنها در تقسيم زكات يا غنائم به پيامبر اعتراض كردند و آن حضرت را منحرف از مسير عدالت دانستند (سوره توبه، آيه ٥٨) يا بعضى از آنها به بهانه‌هاى واهى از جهاد فرار مى‌كردند (احزاب، آيه ١٢ و ١٣) يا گروهى رسما منافق بودند (آيات سوره توبه و آيات نخستين سوره بقره و سوره منافقين) آرى! هنگامى كه اين آيات را در كنار هم مى‌گذاريم يقين پيدا مى‌كنيم كه آنها چند گروه بودند: اوّل پاكان صالحان كه در آيه ١٠٠ سوره توبه به آنها اشاره شده، دوم مؤمنان خطاكار كه در آيه ١٠٢ توبه از آنها ياد شده، سوم افراد آلوده و گنهكار كه در آيه ٦ حجرات ذكرى از آنها به ميان آمده، چهارم منافقان تبهكار كه مخصوصا در آيه ١٠١ توبه و آيات فراوان ديگر از آنها نكوهش شده و به اين ترتيب اين حقيقت بر ما روشن مى‌شود كه داستان تنزيه همه صحابه افسانه‌اى بيش نيست كه گويا جمعى از هواخواهان خلفاى نخستين براى قطع زبان اعتراض بر اعمال آنها، اين نغمه را