پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٨٣ - شرح و تفسير بهترين و بدترين انتخاب
داشت (و اين توطئه به اتفاق طرفين صورت مىگرفت).
مرحوم مغنيه در شرح نهج البلاغه خود بعد از نقل مطلب بالا از كتاب على بن ابى طالب مىنويسند: «آنچه را خطيب در اينجا آورده به طور كامل هماهنگ با چيزى است كه طه حسين در كتاب على و بنوه در شرح خطبه ١٩ نهج البلاغه آورده و مىگويد: «اشعث و عمرو بن عاص توطئه بالا بردن قرآنها بر سر نيزهها و انتخاب حكمين را از پيش طراحى كرده بودند». [١]
مرحوم مغنيه در ادامه اين سخن از كتاب خطيب چنين نقل مىكند: «عمرو بن عاص در تمام منافعى كه به معاويه از ناحيه مسئله حكمين مىرسيد شريك بود، زيرا فرمان حكومت مصر را در دست داشت در حالى كه ابن عباس خالصانه در خدمت حكومت اسلامى بود. آيا كسى كه براى مطامع مادى كار مىكند با كسى كه براى خدا عمل مىكند يكسان است؟ چرا آن گروه از ابن عباس مىترسيدند؟
آنها از اين بيم داشتند كه عمرو عاص را از توطئهاى كه از پيش آماده شده بود و جز انسان هوشمندى چون ابن عباس متوجّه آن نمىشد باز دارند. [٢]
پايان جنگ صفين از طريق توطئه برافراشتن قرآنها بر سر نيزهها در آستانه شكست لشكر معاويه و سپس داستان حكمين، يكى از دردناكترين فرازهاى تاريخ اسلام است و رنج و مصيبتى كه امام امير مؤمنان عليه السّلام از اين ماجرا كشيد بىنظير بود؛ كارى كه توسط گروهى بىايمان و دنياپرست و فرومايه انجام گرفت.
ما درباره داستان حكمين و حوادث مربوط به آن ذيل خطبههاى ١٢٥ و ١٢٧ و ١٧٧ به قدر كافى بحث كردهايم.
[١]. شرح نهج البلاغه مرحوم مغنيه، ج ٣، ص ٣٦٢.
[٢]. همان مدرك، ص ٣٦٣.