پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٧٠ - شرح و تفسير چگونه از اين فرصت استفاده كنيم؟

بخش دوم برنامه عمل.

مى‌فرمايد: «هر انسانى بايد از خويش براى خويشتن و از حياتش براى زندگى پس از مرگ و از جهان فانى براى جهان باقى و از جايگاه رفتنى براى اقامتگاه دائم خود، بهره گيرد»؛ (فأخذ امرؤ من نفسه لنفسه، و أخذ من حيّ لميّت، و من فإن لباق، و من ذاهب لدائم).

در اين چهار جمله دوبار جمله «اخذ» كه فعل ماضى است تكرار شده؛ ولى به معناى امر است. در جمله اوّل امام دستور مى‌دهد هر انسانى بايد از سرمايه وجود خود براى اندوختن حسنات استفاده كند، زيرا خداوند استعدادها و امكاناتى به انسان بخشيده كه اگر در مسير صحيح به كار گرفته شود اسباب سعادت انسان را فراهم مى‌سازد.

در كلام ديگرى از آن حضرت كه در غرر الحكم نقل شده است مى‌خوانيم:

«إنّ اللّيل و النّهار يعملان فيك فاعمل فيهما و يأخذان منك فخذ منهما؛ شب و روز در تو اثر مى‌گذارند تو هم در آنها تأثير بگذار و پيوسته از تو چيزى مى‌گيرند تو هم از آنها چيزى بگير».

در جمله دوم همين معنا به صورت ديگرى آمده كه مى‌فرمايد: «زندگان براى حال ممات بايد از حيات خويش بهره گيرند».

در جمله سوم و چهارم اشاره به اين دارد كه از اين دار فانى مى‌توان براى دار باقى توشه گرفت و از اين زندگى زوال‌پذير براى زندگى جاودان توشه برداشت.

آنگاه امام عليه السّلام در ادامه اين سخن مى‌افزايد: «و نيز انسان بايد در همه طول عمر تا فرارسيدن اجل، از خدا بترسد و از مهلتى كه براى عمل به او داده شده است استفاده كند»؛ (امرؤ خاف اللّه و هو معمّر إلى أجله، و منظور [١] إلى عمله).

[١]. «منظور» به معناى مهلت داده شده از ريشه «نظر» گرفته شده كه دو معنا دارد: نخست توجّه كردن به چيزى است و دوم مهلت دادن.