پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٨٤ - شرح و تفسير راز خوشبختى و نجات

درهاى سعادت است؛ همان‌گونه كه اشياى گرانبها را در گنجينه‌ها مى‌گذارند و در آن را قفل مى‌كنند و با كليد مخصوص مى‌توان به آن گنجينه‌ها دست يافت كليد تقوا نيز مى‌تواند در گنجينه‌هاى سعادت را به روى انسان بگشايد و موجب رحمت بى‌پايان پروردگار شود.

در جمله دوّم مى‌فرمايد: «تقوا ذخيره روز قيامت است»؛ (و ذخيرة معاد).

اين جمله در واقع اشاره به آيه شريفه ذيل است كه مى‌فرمايد: « «وَ تَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوى‌»؛ زاد و توشه برگيريد كه بهترين زاد و توشه تقواست». [١]

در جمله سوم مى‌فرمايد: «تقوا سبب آزادى از هرگونه بردگى و گناهى است كه بر انسان چيره مى‌شود»؛ (و عتق من كلّ ملكة [٢]).

گستردگى مفهوم اين جمله شامل آزادى از بردگى شيطان و هواى نفس و انسانهاى ستمگر مى‌شود.

در جمله چهارم مى‌فرمايد: «تقوا سبب نجات انسان از هرگونه هلاكت است»؛ (و نجاة من كلّ هلكة)، زيرا هلاكت انسان در پيروى از هواى نفس است و هنگامى كه هواى نفس به وسيله تقوا كنترل شود انسان از هلاكت رهايى مى‌يابد.

در جمله پنجم مى‌افزايد: «به وسيله تقوا جويندگان به مقصود خود مى‌رسند»؛ (بها ينجح الطّالب)، زيرا تقوا صراط مستقيم الهى است كه از هرگونه افراط و تفريط و كوتاهى و تعدّى بركنار است و بديهى است كه صراط مستقيم انسان را در كمترين زمان به مقصد مى‌رساند.

در جمله ششم مى‌فرمايد: «به وسيله تقوا فرار كنندگان (از كيفر الهى) رهايى مى‌يابند»؛ (و ينجو الهارب)، چرا كه عذاب الهى دامان هواپرستان را مى‌گيرد و

[١]. بقره، آيه ١٩٧.

[٢]. «ملكة» در اينجا به معناى گناهانى است كه انسان را تحت تأثير خود قرار داده و بر او چيره مى‌شود.