پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨٤ - شرح و تفسير جنايات آتش افروزان جنگ جمل در بصره

خزانه‌داران بيت المال مسلمين كه در اختيار من بود وارد شدند (آنان را كشتند و بيت المال را غارت كردند)؛ (فقدّموا على عمّالي و خزّان مال بيت المسلمين الّذي في يديّ).

سپس مى‌افزايد: « (خيانت بزرگ ديگر آنها اين بود كه) در شهرى كه تمام مردم آن در اطاعت و بيعت من بودند گام نهادند و وحدت آنها را به هم زدند و جمعيّت آنان را به زيان من به فساد كشاندند (و به شورش واداشتند)»؛ (و على أهل مصر، كلّهم في طاعتي و على بيعتي؛ فشتّتوا كلمتهم، و أفسدوا عليّ جماعتهم).

سپس به سومين خيانت بزرگ آنها اشاره كرده، مى‌افزايد: «آنها بر شيعيان من حمله بردند؛ گروهى را با خدعه و نيرنگ كشتند و گروه ديگرى با شهامت دست به شمشير بردند و (در برابر اين مهاجمان خيانتكاران) جنگيدند تا خدا را صادقانه ملاقات كردند (شربت شهادت را نوشيدند و به لقاء اللّه پيوستند)»؛ (و وثبوا على شيعتي، فقتلوا طائفة منهم غدرا؛ و طائفة عضّوا [١] على أسيافهم، فضاربوا بها حتّى لقوا اللّه صادقين).

امام عليه السّلام در اين بيان كوتاه و پرمعنا به سه جنايت روشن آنها اشاره فرمود:

غارت بيت المال، ايجاد نفاق و تفرقه ميان مردم و كشتار گروهى بى‌گناه از مسلمانان پاكباز و صالح و صادق.

در حوادث جنگ جمل آمده است هنگامى كه عايشه وارد بصره شد و دو گروه در مقابل هم ايستادند در حالى كه شترسوار بود با صداى بلند فرياد زد اى مردم! كمتر سخن بگوييد و خاموش شويد، مردم در برابر او خاموش شدند.

سپس او در سخنانى براى تحريك مردم بر جنگ چنين گفت: «بدانيد عثمان‌

[١]. «عضّوا» از ريشه «عضّ» بر وزن «سدّ» در اصل به معناى گاز گرفتن با دندان است. سپس درباره كسانى كه با جديّت برنامه‌اى را دنبال مى‌كنند به كار مى‌رود و دو جمله «غضّوا على أسيافهم» از همين قبيل است.