پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٦٧ - شرح و تفسير در برابر من نه غلق نه چاپلوسى!

خداوندى كه از من قادرتر است مرا از خطا حفظ كند. به يقين من و شما بندگان و مملوك پروردگارى هستيم كه جز او پروردگارى نيست و آنچنان در وجود ما تصرّف دارد كه ما آن‌گونه، قدرت تصرف در خويش را نداريم. او ما را از آنچه در آن بوديم به سوى صلاح و رستگارى راهنمايى كرد، ضلالت را به هدايت تبديل نمود و بينايى را بعد از كوردلى به ما عطا فرمود.

شرح و تفسير در برابر من نه غلق نه چاپلوسى!

همان‌گونه كه قبلا اشاره شد بخش مهمى از اين خطبه ناظر به بيان حقوق والى و رعيت است و بعد از آن‌كه يكى از حاضران برخاست و در يك ثناى جميل، آن حضرت را ستود، امام عليه السّلام مسير خطبه را به بخش خاصى از حقوق والى و رعيت هدايت كرد و آن، ترك مدح و ثناخوانى براى ولات و زمامداران بود. سپس در اين بخش كه آخرين بخش خطبه است به يكى ديگر از آفات زمامداران و مردم مى‌پردازد و آن اينكه رابطه آنها با يكديگر رابطه تملّق و چاپلوسى و كتمان حقايق تلخ به جهت ناخوشايند بودن آن و ترك انتقاد سالم و سازنده است، مى‌فرمايد: «با من آن‌گونه كه با زمامداران ستمگر سخن گفته مى‌شود سخن نگوييد و آن‌گونه كه مردم خود را در برابر حاكمان تندخو و جبّار حفظ مى‌كنند محدود نسازيد و به طور تصنّعى و منافقانه با من رفتار نكنيد»؛ (فلا تكلّموني بما تكلّم به الجبابرة، ولا تتحفّظوا منّي بما يتحفّظ به عند أهل البادرة [١]، ولا تخالطوني بالمصانعة).

اشاره به اينكه افراد عادى هنگامى كه در برابر زمامداران جبّار قرار مى‌گيرند،

[١]. «بادره» از ريشه «بدور» بر وزن «غروب» در اصل به معناى شتاب كردن براى انجام كارى است و «بادره» به معناى حركات تند و خشن و آميخته با خطاست كه از شخص غضبناك سر مى‌زند.