پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨٢ - شرح و تفسير آفرينش كوهها

جمله اوّل از آرام بودن طبيعت اين دريا سخن مى‌گويد و جمله دوم از تأثير عوامل بيرونى؛ يعنى تندبادها بر صفحه درياها.

اينكه مى‌فرمايد: «ابرهاى پر باران نيز آن را به حركت درمى‌آورد»؛ (و تمخضه الغمام الذّوارف) يا به اين دليل است كه چنين ابرهايى همواره همراه با طوفانهاست، يا اينكه باران سيل‌آسا كه بر صفحه اقيانوسها مى‌ريزد، آن را تحت تأثير خود قرار داده و موّاج مى‌كند.

جمله‌ «إِنَّ فِي ذلِكَ لَعِبْرَةً لِمَنْ يَخْشى‌» يا اشاره به سكون و حركت درياهاست كه در بالا ذكر كرديم يا اشاره است به تمام آنچه امام عليه السّلام در اين خطبه درباره آفرينش كوهها و درياها و خلقت زمين و آسمان آورده است.

جمله‌ «إِنَّ فِي ذلِكَ لَعِبْرَةً لِمَنْ يَخْشى‌» [١] كه برگرفته از قرآن مجيد است عبرت گرفتن را براى صاحبان خشيّت و ترس از خدا مى‌داند، چرا كه اين خشيّت، زاييده علم است و عالمانند كه از اين امور عبرت مى‌گيرند همان‌گونه كه در جاى ديگر مى‌فرمايد: «إِنَّما يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبادِهِ الْعُلَماءُ» [٢]

(١). نازعات، آيه ٢٦. جالب توجّه است كه آيه پيش گفته در قرآن مجيد نيز در سياق آيات خلقت و آفرينش آسمان و زمين آمده است.

(٢). فاطر، آيه ٢٨.