پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٧٦ - شرح و تفسير آغاز آفرينش جهان

آورد كه درياى عظيم و مسخّر شده‌اى آن را بر دوش خود حمل مى‌كرد دريايى كه در برابر فرمانش خاضع و در مقابل هيبتش تسليم بود و آبهاى جارى آن از خشيّت او ساكن شد (و امواجش آرام گرفت)»؛ (و أرسى‌ [١] أرضا يحملها الأخضر [٢] المثعنجر [٣]، و القمقام‌ [٤] المسخّر، قد ذلّ الأمره، و أذعن لهيبته، و وقف الجاري منه لخشيته).

اين سخن ممكن است اشاره به بارانهاى عظيم سيلابى باشد كه در آغاز پيدايش زمين همه كره زمين را به صورت دريايى عظيم به هم پيوسته فرا مى‌گرفت و با گذشت زمان، آبها در خلل فرج زمين فرونشستند و خشكيها كه مجموعا يك چهارم كره زمين را تشكيل مى‌دهند از زير آب سر برآوردند، آبها آرام گرفتند و زمينها براى زندگى انسان و ساير موجودات زنده خشكى آماده شدند.

(١). «أرسى» از ريشه «رسو» بر وزن «مسح» به معناى ثابت و راسخ شدن گرفته شده است.

(٢). «أخضر» به معناى سبزرنگ در اينجا اشاره به درياهاى عميق است كه از كثرت عمق به رنگ سبز ديده مى‌شود.

(٣). «مثعنجر» به معناى سيّال و پر آب است از ريشه «ثعجرة» بر وزن «حنجره» به معناى جريان آب و مانند آن گرفته شده است.

(٤). «قمقام» به معناى درياى عظيم است و در اصل از «قمقمة» بر وزن «همهمه» به معناى جمع كردن گرفته شده است و به درياى عظيم و حوادث مهم از اين جهت «قمقام» گفته مى‌شود كه آبهاى زياد و مشكلات فراوان در آن جمع است.