مسائل منطقهاى ايران - شیرودی، مرتضی - الصفحة ٧٦
اجراى شش برنامه پنج ساله توسعه، از يك كشور فقير تبديل به يك كشور ثروتمند در مقياس منطقهاى شده، و از اين رو، گفته مىشود در آستانه يك چرخش صنعتى قرار گرفته است؟! در عربستان هيچ رودخانه دائمى وجود ندارد و تنها يك درصد زمينهاى آن قابل كشت است. در نتيجه، آب مهمترين مشكل اين كشور به شمار مىرود. با اين وصف، توانسته است با كمك درآمدهاى نفتى و برنامههاى اقتصادى، از يك وارد كننده گندم، خود را به مقام يك صادر كننده گندم برساند. علاوه بر نفت و گاز، معادن طلا، اورانيوم، مس، سنگ آهن، سرب و قلع در عربستان سعودى كشف و به مرحله بهرهبردارى رسيده است. گفتنى است، رياض در نيمه اوّل دهه ١٣٧٠/ ١٩٩٠ با ٦٧ ميليارد دلار وام و بدهى خارجى، از بدهكارترين كشورهاى جهان سوّم بود.
ب- وضعيت اجتماعى و فرهنگى: در زندگى اجتماعى مردم عربستان سعودى، نكات قابل توجه وجود دارد. از جمله:
١- نفوذ اجتماعى و دينى فزاينده چهار هزار قبيله در اين كشور، تعصب و عُلقه نيرومند قبيلهاى را به وسيلهاى مؤثر در شكلدهى روابط اجتماعى در آورده است.
٢- تبعيض طبقاتى فاحش در عربستان سعودى ديده مىشود. طبقه اشراف و مرفه، پستهاى اصلى و كليدى را دست دارند، در حالى كه در روستاها، مردم با كمترين امكانات زندگى مىكنند.
٣- اختلاط مردم بومى با مهاجرين مسلمان و غير مسلمان، بافت اجتماعى ناهمگونى را به وجود آورده است. اصلاح اين بافت، با توجه به اينكه ٢٧ درصد جمعيت آن كشور را مهاجران تشكيل مىدهند، غير ممكن است. بخشى از مردم عربستان سعودى، پاىبند به اصول وهابيت هستند. دولت هم عقايد وهابيت را به دقت به مرحله اجرا در آورده است. اجراى احكام وهابيت در مورد زنان مملوستر است، به گونهاى كه:
در اين كشور هيچ زن عربستانى حق ازدواج با مرد غير عربستانى را ندارد ... مرد [مىتواند] ...
به سادگى همسر خود را طلاق دهد. امّا زنان بايد براى طلاق از شوهران خود به نظام حقوقى پيچيدهاى متوسل شوند ... استخدام زنان در فروشگاهها و ادارهها ممنوع مىباشد ... به زنان ...
اجازه داده نمىشود به تنهايى از خانه يا كشور خارج شوند و اين كار حتماً بايد با اجازه مرد