مسائل منطقهاى ايران - شیرودی، مرتضی - الصفحة ٢٧
١- وابستگى اقتصادى، سياسى و نظامى عربستان به آمريكا، منافع مشترك آن دو در خليج فارس (مانند مبارزه با بنيادگرايى شيعه) و ديدگاههاى همسو (چون لزوم كاهش قيمت نفت در برخى از مقاطع)، منجر به پيروى عربستان از سياستهاى آمريكا شده است؛ (همانند تأييد و همراهى با آمريكا در پشتيبانى از عراق در جنگ عليه ايران). «١» ٢- عربستان داعيه رهبرى جهان اسلام را دارد؛ از اين رو، درصدد است با ترويج انديشه وهابيت و به راه انداختن تبليغات ضد شيعى، از موقعيت ايران در جهان اسلام بكاهد، و بر موقعيت خود بيفزايد.
از زمان جدايى افغانستان از ايران كه بر اساس معاهده پاريس در ١٢٣٦ «٢» روى داد، مرزها و روابط دو كشور ناپايدار و در نوسان بوده است. با استقرار حكومت كمونيستى در افغانستان (١٣٥٦) و حمله شوروى سابق به آن كشور (١٣٥٨) و آغاز جنگ داخلى (١٣٧١) نا امنى مرزى و بى ثباتى در روابط دو كشور عميقتر شده بود. امّا با روى كار آمدن حامد كرزاى روابط دو كشور بهبود يافته است. عثمانى گذشته و تركيه امروز نيز يكى از بحران سازترين همسايههاى ايران بوده است. در حال حاضر هم حاكميت انديشه لائيك در نظام آموزشى و سياسى آن كشور، عضويت فعال در ناتو، انعقاد پيمانهاى نظامى با آمريكا و به ويژه اسرائيل، پيروى از انديشه پان تركسيم «٣»، سركوب گسترده كردهاى مخالف، دخالت نظامى در شمال عراق و ... زمينههاى اختلاف و بحران در روابط دو كشور را فراهم مىآورند.