٣- ٤- فدراسيون روسيه «١» شوروى سابق با مرام كمونيستى از انجام اصلاحات عميق سياسى و اقتصادى بازماند، و قدرت رقابت با آمريكا را از دست داد و سرانجام اصلاحات سياسى و اقتصادى گورباچف- آخرين رئيس‌جمهورى شوروى- نه‌تنها اوضاع آن را سامان نداد، بلكه منجر به فروپاشى آن شد. علاوه بر حزب و ايده كمونيسم، نظام فدرالى ديروز شوروى و امروز روسيه نيز، كمك چندانى به توسعه پايدار روس‌ها نكرده و وضع امروز روسيه نسبت به شوروى سابق از جهات مختلف بدتر شده است. به نظر مى‌رسد روس‌ها چنانچه بخواهند به رشد و توسعه داخلى برسند و نفوذ منطقه‌اى و جهانى خود را احيا كنند، به بودجه و امكانات زيادى نيازمندند كه در مقطع كنونى از داشتن آن‌ها محروم‌اند.
١- ٣- ٤- تاريخ و جغرافياى روسيه‌ فدراسيون روسيه «٢»، در جوار اقيانوس‌هاى آرام، اطلس، منجمد شمالى و كشورهايى چون كره شمالى، چين، فنلاند و ... قرار دارد، و هم‌چنان پس از تجزيه شوروى، پهناورترين كشور جهان به شمار مى‌رود. اين فدراسيون مجموعاً از ٨٩ واحد فدرال، شامل ٢١ جمهورى خودمختار، ٤٩ استان، ٦ ناحيه، يك بخش خودمختار، ١٠ منطقه خودمختار، دو شهر با جايگاه فدرالى (مسكو و سن پترزبورگ) و يك بخش خودمختار يهودى نشين در دو قسمت اروپايى و آسيايى تشكيل شده و جمعيتى بالغ بر ١٤٨ ميليون نفر دارد. در حالى كه ٨٣ درصد جمعيت آن روس هستند. روسيه داراى آب و هواى متنوّع، دشت‌هاى وسيع، رودخانه‌هاى طولانى و جنگل‌هاى متعدد است. روس‌ها، بزرگ‌ترين نژاد و گروه قومى كشورند كه سال‌ها درصدد تحميل زبان و فرهنگ خويش بر قوميّت‌هاى ديگر بوده‌اند.