مسائل منطقهاى ايران - شیرودی، مرتضی - الصفحة ١٧٩
كشور نيست به گونهاى كه پاكستان، نياز به گندم وارداتى دارد. البتّه طى سالهاى اخير، دولت با حذف محدوديتها و ايجاد سيستم بازار، درصدد مهار بحران اقتصادى برآمده است.
پاكستان از بدو استقلال، از كشورهاى نيازمند بوده است؛ بيشتر كمكهاى خارجى به پاكستان از سوى كُنسرسيومى صورت مىگيرد كه آمريكا، فرانسه، انگلستان، ژاپن، كانادا، نروژ، سوئد، هلند و ايتاليا از جمله اعضاى آن هستند. برنامه توسعه سازمان ملل، صندوق بينالمللى پول، بانك جهانى و نيز اتريش، بلغارستان، چين، چكاسلواكى، دانمارك، فنلاند، رومانى، روسيه، عربستان سعودى، امارات متحده عربى، قطر و ليبى به پاكستان كمك مىكنند. كُنسرسيوم مذكور، كشورهاى اسلامى و ديگر منابع به ترتيب طى سالهاى ٣- ١٣٧٢/ ٤- ١٩٩٣ كمى بيش از ٢ ميليارد دلار به پاكستان كمك كردهاند. از اين رو، مىتوان گفت كه پاكستان از كشورهاى مقروض جهان است. بدهى خارجى پاكستان در ١٣٧٤/ ١٩٩٥، ٢٦ ميليارد دلار بوده است. پاكستان درصدد است از ارز فراوانى كه نيروى كار پاكستانى خارج از كشور به كشور وارد مىكند، براى حل مشكلات اقتصادى سود ببرد.
٣- ١- ٥- شكلگيرى حكومت پاكستان استبداد هندوها و سلطه انگليس بر شبه قاره هند، مسلمانان آن ديار را به فكر تأسيس دولت مستقل انداخت. اين انديشه با تأسيس حزب مسلم ليگ (١٢٨٥/ ١٩٠٦) وارد مرحله جديدى شد. حزب مسلم ليگ در ١٢٩٢/ ١٩١٣ بر ايجاد يك حكومت خودمختار براى مسلمانان تأكيد ورزيد، و در اجلاس ساليانه حزب در ١٣٠٩/ ١٩٣٠ ضرورت تشكيل ميهن جداگانه را خاطرنشان ساخت. دانشجويى مسلمان به نام چودرى رحمتعلى، نخستين بار ميهن مورد نظر مسلمانان هند را پاكستان ناميد. مسلم ليگ در ١٣١٩/ ١٩٤٠ قطعنامه پاكستان يا استقلال مناطق مسلمان نشين را به تصويب رساند. با ادامه نزاع بين هندوها و مسلمانان و نيز، به دنبال تصميم انگليس به خروج از شرق كانال سوئز، مجلس