مسائل منطقهاى ايران - شیرودی، مرتضی - الصفحة ١٢٠
بخارا پايهگذارى شد. ٧/ ٦٨ درصد از جمعيت ٢٢ ميليونى آن، ازبك و مابقى را روسها، تاتارها، قزاقها و ... تشكيل مىدهند. چهل درصد جمعيت اين كشور در نقاط شهرى زندگى مىكنند. «١» اوّلين روزنامه ازبكها به زبان روسى از ١٢٤٩/ ١٨٧٠ و به زبان ازبكى از ١٢٧٧/ ١٨٩٨ منتشر شد، و هم اكنون چند روزنامه و هفتاد مجله به زبانهاى روسى (مانند وچرنى تاشكند)، ازبكى (چون ازبكستان آوازى) و تاجيكى (همانند آواز تاجيك) چاپ مىشود. خبرگزارى ملّى ازبكستان در ١٣٠٣/ ١٩٢٤ احداث شد و قبل از استقلال اين كشور به عنوان شعبهاى از خبرگزارى تاس به كار مشغول بود. نخستين ايستگاه راديويى در ١٣٠٠/ ١٩٢١ تأسيس گرديد، و هماينك در سه كانال و در دو بخش درون و برون مرزى، و به زبانهاى ازبكى، تاجيكى، قزاقى، تاتارى، فارسى، عربى و انگليسى برنامه پخش مىكند. تلويزيون نيز در ١٣٣٥/ ١٩٥٦ راه اندازى شد و همانند ساير رسانهها، به شدت تحت كنترل و نظارت دولت قرار دارد، و رئيس آن به انتخاب دولت و در سطح وزير است. «٢» اين كشور نسبت به هيچ كشور ديگر، ادعاى ارضى ندارد و از اصول عدم توليد و خريد تسليحات هستهاى، قطع آزمايشهاى آن و تمديد منع گسترش اين سلاحها به مدت نامحدود، كاهش پايگاههاى نظامى، نابودى تسليحات هستهاى و اعلام منطقه آسياى مركزى به عنوان منطقه غير هستهاى پشتيبانى مىكند. براساس قوانين داخلى، ازبكستان يك كشور بىطرف است و تأسيسات نظامى آن براى مقاصد دفاعى فراهم آمده است.
ارتش ازبكستان، سى هزار نيرو دارد كه به طور مساوى از دو مليت ازبك و روس تشكيل شدهاند. نيمى از نيروى ارتش، در نيروى زمينىاند. «٣» سياست خارجى ازبكستان بر اصولى چون حل مسالمتآميز اختلافات، عدم مداخله