مقررات اسلامى، بازگشت مهاجران افغانى مقيم ايران و مبارزه مشترك با قاچاق مواد مخدر منجر مى‌شود. «١» افغانستان دستخوش جنگ داخلى است و اين مسائل خطر تجزيه آن را دامن مى‌زند؛ زيرا، اين كشور از سه گروه انسانى هزاره، تاجيك و پشتون (افغان) تشكيل يافته است كه وجوه مشترك كمى دارند. به همين دليل، پشتون‌ها كه اغلب در رأس قدرت سياسى بوده‌اند، همواره با زور حكومت كرده‌اند. طالبان هم از پشتون‌ها هستند. آنان يك حكومت قرون وسطايى را به نمايش گذاشتند، امنيت را نه در داخل و نه در مرزها فراهم نياوردند.
از اين رو، كشورهاى همسايه افغانستان از ناامنى در مرزهاى خود شكوه داشتند. به نظر مى‌رسد يكى از دلايل مهم آمريكا براى ايجاد و تأسيس طالبان، ناامن‌سازى مرز كشورهاى منطقه به ويژه ايران بود. آمريكا تصور مى‌كرد كه حاكميت طالبان، مى‌تواند مزاحمت‌هايى براى ايران ايجاد كند و موازنه‌اى را در منطقه به نفع خود پديد آورد. «٢» آمريكا، عربستان سعودى و پاكستان در تولد و تداوم طالبان نقش داشته و دارند، ولى نقش پاكستان با اهميت‌تر است. گرچه پاكستان گاه نقش خود را در اين باره تكذيب مى‌كند، اما وجود سلاح‌هاى سنگين و هواپيماهاى جنگى پاكستانى در افغانستان سخن از حضور آن كشور در سرزمين افغان‌ها دارد. دعوت نماينده ويژه سازمان ملل متحد در افغانستان در مصاحبه ١٣٧٥/ ١٩٩٦ از هند براى ايفاى نقش بيشتر در حل مسأله افغانستان، ناشى از اعتقاد آن سازمان به نقش پاكستان در افغانستان و نقش هند در ايجاد موازنه با آن است.
شايد پاكستان با انگيزه استقرار نظم و استفاده از آن براى فراهم آوردن احداث خطوط انتقال نفت و گاز آسياى مركزى از خاك پاكستان به مشتريان و نيز بهره‌مند شدن از ترانزيت و يا صدور كالا به ماوراى مرزهاى شمالى است. اينك پاكستانى‌هاى زيادى دريافته‌اند كه طالبان قادر به استقرار نظم و امنيت كامل در افغانستان نيستند، و از اين رو، خواهان حل مسالمت‌آميز مسأله افغانستان شده‌اند. «٣»