مسائل منطقهاى ايران - شیرودی، مرتضی - الصفحة ١٩٢
١- ٣- ٥- موقعيت راهبردى تركيه از جهات مختلف داراى اهميت استراتژيك است. برجستهترين ابعاد استراتژيك تركيه را مىتوان در قالب موارد ذيل شرح داد:
١- اساسىترين اهميت استراتژيكى تركيه از موقعيت جغرافيايى آن ناشى مىشود.
تركيه از دو شبه جزيره آناتولى و تراس شرقى تشكيل شده است كه به ترتيب بخش آسيايى و اروپايى آن كشور را در برمىگيرد. اين دو، به وسيله درياى مرمره و تنگه استراتژيك داردانل و بسفر به هم مرتبطاند، همچنين اين تنگهها راه مواصلاتى كشورهاى همسايه آسيايى تركيه را به كشورهاى اطراف درياى مديترانه فراهم آوردهاند. از اين رو، تركيه به صورت پل ارتباطى دو قاره اروپا و آسيا درآمده و نيز قاره اروپا را به خاور ميانه پيوند داده است.
٢- يكى از علل مهم پذيرش عضويت تركيه در ناتو، همسايگى آن كشور با شوروى سابق بود. بر اين اساس، تركيه يكى از حلقههاى حياتى كمربند امنيتى شمرده مىشد كه انگليسىها با پيمان بغداد و آمريكايىها با پيمان سنتو به دور روسها كشيده بودند تا از انتشار و نفوذ كمونيسم به مناطق تحت نفوذ خود جلوگيرى نمايند. گرچه با فروپاشى شوروى سابق از اهميت مذكور كاسته شده، ولى همچنان تركيه به عنوان نزديكترين و آسانترين راه دسترسى به مناطق بحرانى آسياى مركزى و قفقاز، خاور ميانه و اروپاى شرقى براى غرب و اسرائيل به حساب مىآيد.
٣- علاوه بر همسايگى تركيه با مراكز بحرانى منطقه، خود نيز يكى از كشورهاى بحرانزا به شمار مىرود. اختلافات مرزى تركيه با همسايگانى چون يونان، بحران آب بين آن كشور و سوريه و عراق، مسأله شورش داخلى كردها، نزاع با يونان بر سر اعمال حاكميت در قبرس، مشكل ديرينه تركيه با ارامنه اين كشور، تلاش تركيه براى ورود به اتحاديه اروپا، رشد اسلام گرايان و نفوذ آنان در ساختار سياسى كشور، هم پيمانى با اسرائيل، دخالتهاى تركيه در شمال عراق، توانايى تركيه در گسترش نفوذ همه جانبه در آسياى مركزى و قفقاز و احياى مسأله پان تركيسم و ... تركيه را به عنوان يكى از كانونهاى مورد توجه جهان درآورده است.
مسائل منطقهاى ايران ٢٠٢ ١ - ٤ - ٥ - روابط ايران و عراق ص : ٢٠١