احساسات ضد كمونيستى افغان و ادامه مخالفت‌هاى جهانى با اشغال افغانستان، روس‌ها را وادار كرد تن به مذاكرات ژنو دهند كه حاصل آن خروج قواى شوروى سابق، ١٣٦٧ تا ١٣٦٨/ ١٩٨٨ تا ١٩٨٩ به مدت ١٠ ماه از افغانستان بود. پس از خروج قواى شوروى سابق، محمد نجيب‌اله كه در ١٣٦٥/ ١٩٨٦ به جاى كارمل به قدرت رسيده بود، تا ١٣٧١/ ١٩٩٢ دولت كمونيستى افغانستان را حفظ كرد.
با سقوط نجيب‌اله، دولت اسلامى به رهبرى سبقت‌اله مجددى رهبر حزب نجات ملى تشكيل شد. براساس توافق قبلى، مجددى دو ماه پس از آن، كنار رفت و برهان‌الدين ربانى رهبر حزب جمعيت اسلامى روى كار آمد. از زمانى كه ربانى، عبدالصبور فريد را از مقام نخست‌وزيرى عزل كرد، جنگ بين مجاهدين آغاز گرديد، جنگ از سوى گلبدين حكمتيار به بهانه حضور شبه نظاميان ازبك به فرماندهى ژنرال دوستم در كابل و در واقع براى دفاع از فريد عضو بلند پايه حزب اسلامى شروع شد كه از حمايت ارتش پاكستان نيز برخوردار بود. در دى ماه ١٣٧١ شوراى حل و عقد كه ربانى تشكيل داد، او را به مدت دو سال ديگر در پست رياست جمهورى ابقا كرد. اين امر به تشديد درگيرى‌ها انجاميد.
مداخله خارجى از دلايل طولانى شدن جنگ داخلى در افغانستان است. كشورهاى ديگر براى دست‌يابى به اهداف خود، به مداخله در امور اين كشور مى‌پردازند. پاكستانى‌ها به افغانستان به عنوان معبرى براى نيل به بازارهاى آسياى ميانه مى‌نگرند، آمريكايى‌ها، به دنبال جلوگيرى از تشكيل يك دولت اسلامى متمايل به ايران‌اند. روس‌ها افغانستان را راهى براى نزديك شدن به آب‌هاى گرم مى‌دانند، هندى‌ها با تحريك پشتون‌ها، درصدد ايجاد مشكل براى پاكستان هستند. كشورهاى آسياى ميانه هم افغانستان را راهى براى ترانزيت كالا به حساب مى‌آورند.
٤- ٢- ٥- احزاب و گروه‌هاى سياسى‌ پيدايش احزاب در افغانستان به دهه ١٣٤٠/ ١٩٦٠ و دوره حكومت محمدظاهر شاه برمى‌گردد. يكى از اولين گروه‌هاى سياسى كه در اين دوره پديد آمد، «نهضت جوانان مسلمان»