مسائل منطقهاى ايران - شیرودی، مرتضی - الصفحة ١٣٠
آسياى ميانه و وسيعترين جمهورى از جمهورىهاى شوروى سابق است. افزون بر آن، برخوردارى از چند نيروگاه هستهاى و پايگاه فضايى بايكنور كه محل پرتاب سفينهها و فضاپيماهاى بزرگ و سرنشيندار شوروى سابق بود، بر اهميت آن افزوده است. از لحاظ دينى، گرچه فرق و مذاهب بسيارى در قزاقستان به چشم مىخورد، امّا اسلام و مسيحيت (ارتدوكس) بيشترين پيروان را به خود اختصاص دادهاند. ولى در عين حال صبغه اسلامى قزاقستان بيشتر است و از اين جهت، در سازمان كنفرانس اسلامى عضويت دارد. البته در اين كشور دخالت مذهب در سياست منع شده است.
قزاقستان با ازبكستان، روسيه و چين در خشكى و با ايران در دريا مرز مشترك و با تركمنستان مرز دريايى و زمينى دارد. بخشهاى شمالى و جنوبى آن به ترتيب از زمستانهاى سرد و طولانى و تابستانهاى گرم و طولانى برخوردار است.
منبع اصلى تغذيه آب كشاورزى، درياچه بزرگ آرال، و دو رودخانه آمو دريا و سير درياست. بزرگترين رودخانه (ايرتيش) به خليج اوب در اقيانوس منجمد شمالى مىريزد.
مهمترين بندر، آكتائو نام دارد كه داراى ذخاير نفت و اورانيوم است، و اوّلين آب شيرينكن هستهاى را در آن نصب كردهاند. آلمااتا (آلماتى) پايتخت و بزرگترين شهر قزاقها به شمار مىرود كه كليساى جامع يا دوّمين ساختمان چوبى بلند جهان را در خود دارد.
اين كشور، در مسير جاده ابريشم قرار گرفته و شهر قديمى تركستان، منطقه باستانى آن محسوب مىشود.
قزاقستان تنها جمهورى آسياى ميانه است كه قزاقها به عنوان نژاد اصلى آن، در اقليت قرار دارند. روسها، بزرگترين اقليت قومى اين كشور را تشكيل مىدهند كه علت آن، ناشى از مهاجرت اجبارى قزاقها از سوى دولت كمونيستى شوروى سابق به خارج از مرزهاى قزاقستان و كوچ تحميلى روسها به اين كشور و نيز، پايين بودن رقم زاد و ولد در بين قزاقهاست. در قزاقستان، تنوع گويش اندك است، در نتيجه، زبان قزاقى، زبانى يكپارچه به شمار مىرود. تكلم به زبان روسى، على رغم مغايرت آن با قانون اساسى جديد و قوانين دولتى، بيش از زبان قزاقى است، در حالى كه قزاقها تا ١٣٠٨/ ١٩٢٩ به