مسائل منطقهاى ايران - شیرودی، مرتضی - الصفحة ١٨٥
هرگز آب نمىشود. افغانستان دست كم ٥٠٠ كيلومتر از طريق مرزهاى جنوبى و پاكستان با درياى آزاد فاصله دارد. متأسفانه با وجود بارندگى فراوان در مناطق شرقى، از داشتن درياچه بزرگ نيز محروم مانده است.
طبق آمار ١٣٧١/ ١٩٩٢ جمعيت افغانستان متجاوز از ١٦ ميليون نفر است كه حدود ٥ ميليون نفر آن به ايران و پاكستان مهاجرت كردهاند. ٧/ ٧٣، ٥/ ١٦ و ٦/ ٨ درصد جمعيت آن به ترتيب روستايى، شهرى و چادرنشيناند. پشتونها، تاجيكها، هزارهها و ازبكها به ترتيب ٥/ ٦، ٤، ٤ و ٢ ميليون نفر از جمعيت افغانستان را تشكيل مىدهند. سكنه فعلى كشور، بازماندگان دو نژاد عمده سفيد (مثل پشتونها) و زرد (مثل ازبكها) هستند.
پشتونها به ايل بزرگ غلجهزايى يا غيلزايى و ابدالى يا درّانى تقسيم مىشوند كه از آغاز جدايى افغانستان از ايران در ١٢٣٦/ ١٨٥٧ قدرت را در دست داشتهاند. اعضاى ارتش هم، بيشتر از خانوادههاى پشتونى انتخاب مىشوند و پشتو، زبان رسمى افغانستان است.
٢- ٢- ٥- اقتصاد ناتوان افغانستان، قبل از اشغال و جنگ داخلى، در شمار كشورهاى فقير بود و از آن پس، به علت كاهش شديد فعاليتهاى اقتصادى، جز فقيرترين كشورهاى جهان گرديد، البته دولت، برنامه توسعه اقتصادى را از ١٣٢٥/ ١٩٤٦ آغاز كرد كه در ١٣٣٦/ ١٩٥٧ در قالب برنامههاى پنج ساله ادامه يافت، اما بيشتر طرحها به دلايل مختلفى چون كمبود بودجه متوقف شد و چندان نتيجهاى به بار نياورد. افغانستان از لحاظ منابع معدنى، كشورى غنى به شمار مىرود. آهن، مس، اورانيوم، طلا، نقره، آلومينيم، كُرُم، نفت و گاز از جمله معادن اين كشور است. ذخاير گاز طبيعى افغانستان را بين ١٠٠ تا ١٥٠ ميليارد متر مكعب پيشبينى كردهاند. اين كشور قبل از ١٣٧٠ ساليانه بين ٢ تا ٣ ميليارد متر مكعب گاز طبيعى استخراج و ٩٥ درصد آن را به شوروى سابق صادر كرده است، با اين وصف، از نوع و ميزان معادن آن كشور اطلاعات درستى در دست نيست، و بسيارى از معادن دست نخورده باقى مانده است.