مسائل منطقهاى ايران - شیرودی، مرتضی - الصفحة ٦٨
به مسأله امنيت، على رغم جهتگيرى اقتصادى اساسنامه، مورد پذيرش سران قرار گرفت. «١» ٢- ١- ٣- علل پيدايش شوراى همكارى خليج فارس دلايل اصلى پيدايش اين شورا را در سه عامل اقتصادى، تهديدات داخلى و تهديدات خارجى، مىتوان خلاصه كرد. توضيح بيشتر پيرامون اين عوامل چنين است:
الف- دلايل و ريشههاى اقتصادى: مسأله تأمين امنيتِ داخلى و خارجى، اصلىترين زمينه و علت تأسيس شوراى همكارى است، ولى در اساسنامه شورا كمتر به امنيت، بلكه بيشتر به همكارىهاى اقتصادى تكيه شده است. بنابراين، آشكارا هدفهاى اقتصادى ولى در خفا، هدفهاى نظامى در اولويت قرار گرفتهاند.
تأثير شگرف امور اقتصادى در پيدايش شورا، بيشتر ناشى از بحران اقتصادى حاكم در منطقه بود. به اين معنا كه در آستانه شكلگيرى شورا، كشورهاى حوزه جنوبى خليج فارس، به علت كاهش و سقوط قيمت نفت، با ركورد اقتصادى عميقى مواجه شدهاند.
از اين رو، بسيارى از پروژههاى عمرانى متوقف گرديد، واردات محصولات خارجى كاهش يافت، فعاليت فروشندگان اتومبيل و وسايل برقى، ٥٠% تنزل كرد، شركتهاى خارجى ساختمانى دست از كار كشيدند و تعداد زيادى از شركتهاى فعال خصوصى تجارى از فعاليت باز ماندند. در نتيجه، بيكارى شديدى پديد آمد، و در پى آن، سيل برگشت كارگران خارجى از كشورهاى عربى منطقه آغاز گرديد، در حالى كه اين كشورها، به دليل جمعيت كم و تخصص پائين، قادر به تأمين نيروى كار خود نبودند. بنابراين، شورا در بيانيه خود در ١٣٦٠/ ١٩٨١ هدف از تأسيس خود را همكارى و اشتراك مساعى كشورهاى عضو در امور بازرگانى، اقتصادى، جهانگردى، علمى، فنى، كشاورزى ... اعلام كرد. بحران اقتصادى در سالهاى پس از تشكيل شورا هم ادامه يافت، بهگونهاى كه در ١٣٦٢/ ١٩٨٢ كاهش رشد اقتصادى ناشى از كاهش تدريجى قيمت نفت به حدى رسيد كه عربستان سعودى