مسائل منطقهاى ايران - شیرودی، مرتضی - الصفحة ٥٠
- انفكاك جزيره هرمز از تابعيت و حيطه اقتدار ايران؛ - تضعيف شديد قدرت نظامى و اقتصادى كشور ما؛ - تسلط پرتغ مسائل منطقهاى ايران ٦٣ ١ - ٣ - شوراى همكارى خليج فارس ص : ٦٣ الىها بر تنگه هرمز و تجارت منطقه؛ - گسسته شدن سيستم تجارى بين آسياى جنوبى با خاورميانه و خاور نزديك و وارد شدن خسارت به تاجران ايرانى و عرب بود. بعد از آن، پرتغال بيشتر مناطق ديگر خليج فارس را به اشغال در آورد. ولى با بروز عواملى چون ورود رقيبان جديد و نيز قدرت گرفتن دولت مركزى ايران، پرتغالىها در ٩٨١/ ١٦٠٢ از بحرين و در ٩٣٦/ ١٦٢٠ از جزيره قشم و ...
بيرون رانده شدند. «١» هلندىها در ٩٨٦/ ١٦٠٧ به خليج فارس وارد شدند. به دنبال آن، رقابت بين انگليس كه بعد از آن كشور وارد منطقه شده بود با هلند بر سر تأسيس تجارتخانه هلند در بندر عباس در ١٠٠٤/ ١٦٢٥ شدت گرفت كه سرانجام به ادامه برترى هلندىها ختم گرديد. با افزايش نفوذ انگليس و هلند با انعقاد يك معاهده، سيادت دريايى آن كشور در خليج فارس (١٠٣٣/ ١٦٥٤) را پذيرفت. با اين وصف در ١٠٤٢/ ١٦٦٣ انگليس و فرانسه عليه هلند وارد جنگ شدند، ولى هلند در اين جنگ به پيروزى رسيد و تا سال ١١٠١/ ١٧٢٢ توانست نفوذ تجارى و بازرگانى خود را حفظ كند. «٢» در سال ١٠٤٤/ ١٦٦٥ هيأتى از كمپانى هند شرقى فرانسه به حضور شاه عباس دوّم رسيد و شاه هم براى مقابله با نفوذ هلند و انگليس، حضور فرانسه را به عنوان يك قدرت و نيروى سوّم «٣» غنيمت شمرد. به دنبال آن، يعنى در ١٠٤٨/ ١٦٦٩ سه كشتى فرانسوى وارد خليج فارس شده و فعاليتهاى تجارى خود را آغاز كردند. شكست فرانسه در جنگهاى هفت سالهاش با انگليس، موجب شد كه قدرت رقابت خود در خليج فارس