با به خطر افتادن منابع منطقه‌اى قدرت‌هاى بزرگ، ضرورت حفظ امنيت خليج فارس و سياست جديد آمريكا مبنى بر حضور مستقيم، از ديگر دلايل شكل‌گيرى شوراى همكارى خليج فارس بودند. البته شورا در دست‌يابى به اساسى‌ترين هدف خود، يعنى حفظ امنيت منطقه با تكيه بر توانايى‌هاى داخلى ناموفق بوده است. حمله عراق به كويت در ١٣٦٩/ ١٩٩٠ و مداخله قدرت‌هاى خارجى براى باز پس‌گيرى كويت، مصداق بارزى در اين باره است. «١» ٢- ٣- ٢- تنگه استراتژيك هرمز تنگه هرمز اهميت فراوان نظامى دارد. به اعتقاد يك كارشناس غربى، تسلط بر سه تنگه استراتژيك هرمز، مالاكا وعدن، به تسلط بر دنيا مى‌انجامد. به علاوه، تجارت نفت و وجود نيمى از ذخاير نفتى جهان در مناطق اطراف تنگه هرمز، اهميّت اين تنگه را افزايش داده است. از اين‌رو، شريان حياتى كشورهاى وارد و صادر كننده نفت خليج فارس، تنگه هرمز است. البته نبايد سهم تنگه هرمز در تجارت دريايى منطقه و تأثير آن در اقتصاد تك محصولى كشورهاى منطقه را نيز از ياد بُرد. توانايى جمهورى اسلامى ايران به عنوان كشورى كه طولانى‌ترين ساحل دريايى را در اختيار دارد، در مسدود كردن تنگه هرمز و جلوگيرى از ترددهايى كه معارض حاكميت ملّى و تماميت ارضى ايران است كه بر موقعيت و اهميّت نظامى خليج فارس مى‌افزايد. «٢» تنگه هرمز از نظر ژئواستراتژيكى «٣» هم حائز اهميّت است؛ زيرا:
١- به دليل عبور حجم زيادى از نيازهاى نفتى غرب از آن، اين تنگه به عنوان يك نقطه كنترل و اعمال فشار بر جهان غرب به شمار مى‌رود، و مسدود شدن و قطع صدور نفت از آن، بحران شديدى را پديد مى‌آورد.