بهره‌مندى از موقعيت استراتژيك، از اهميت ژئوپليتيكى (تأثير جغرافيا بر سياست) نيز برخوردار است، و به همين دلايل، خليج فارس همواره جولان‌گاه قدرت‌هاى استعمارى بوده است. «١» حضور ناوگان‌هاى نظامىِ قدرت‌هاى بزرگ در خليج فارس، نشان از اهميت نظامى آن است. البته شوروى ديروز و روسيه امروز (روس‌ها)، هيچ‌گاه حضور جدى در خليج فارس نداشته است، ولى قدرت‌هاى غربى همواره در اين دريا حضور فعّال داشته‌اند. در جنگ تحميلى عراق عليه ايران، منطقه شاهد يكى از وسيع‌ترين حضور ناوگان‌هاى نظامى بيگانگان بود. در سال ١٣٦٦/ ١٩٨٧ و در پى تقاضاى امير نشين كويت، آمريكا چند ناو جنگى براى حمايت از نفت كش‌هاى آن كشور، به خليج فارس اعزام كرد و سپس فرانسه ناو هواپيمابر كِلمانسُو را به منطقه فرستاد؛ در همين سال تعداد ناوهاى آمريكا و ساير كشورها به ترتيب به ٤١ و ٣٠ فروند رسيد.
وجود پايگاه‌هاى نظامى بيگانگان در منطقه، از ديگر دلايل اهميّت نظامى خليج فارس است. آمريكا پايگاه‌هاى گوناگونى چون مُصيره (عمان)، ظَهران (عربستان سعودى) و جُفَير (بحرين) را در اختيار دارد كه به ترتيب، محل استقرار نيروهاى واكنش سريع، هوايى و دريايى مى‌باشند.
پايگاه ثمريتِ عمان، تسهيلات زمينى و هوايى متنوعى را در اختيار انگليس قرار مى‌دهد. پايگاه محرقِ بحرين، از سوى سه كشور آمريكا، انگليس و فرانسه مورد استفاده قرار مى‌گيرد، علاوه بر آن، پايگاه دريايى ام الغنم، خصب، السقانيه، پايگاه زمينى بيت الفالاح و پايگاه هوايى حفرالباطن، از ديگر پايگاه‌هاى مورد استفاده كشورهاى فوق در منطقه خليج فارس است. اين پايگاه‌ها، خدمات آشكار نظامى به نيروهاى بيگانه ارائه مى‌كنند، امّا خدمات پنهانى كه كشورهاى عمان، بحرين، عربستان سعودى و ديگر