مسائل منطقهاى ايران - شیرودی، مرتضی - الصفحة ٢٣١
مرز مشترك و از طريق گذرگاههاى مختلف به اين كشورها ارتباط دارد. اين منطقه پس از جنگ بين هندوستان و پاكستان در ١٣٢٨/ ١٩٤٩ به دو بخش كشمير هند به وسعت ٩٩٢، ١٣٨ كيلومتر مربع (جامو و كشمير) و كشمير پاكستان به مساحت ٧٨٧/ ٨٣ كيلومتر مربع تقسيم شد. در ١٣٤١/ ١٩٦٢، ٦٤٧٤ كيلومتر مربع از خاك كشمير هند به تصرف چين درآمد.
بر اساس سرشمارى ١٣٥٠/ ١٩٧١ جمعيت كل كشمير ٦٣٢، ٦١٦، ٤ نفر بود، ولى جمعيت آن در حال حاضر، حدود ١٢ ميليون نفر است كه ٨٠ درصد آن مسلماناند. هندوها، سيكها، بودايىها و مسيحىها، ديگر ساكنان كشمير مىباشند.
١- ٤- ٦- اهميت كشمير از نظر امنيتى، كشمير براى دو كشور پاكستان و هندوستان مهم است، به گونهاى كه ثبات سياسى دو كشور به امنيت كشمير بستگى دارد. به عقيده يك كارشناس نظامى، هر قدرتى بتواند بر تمامى كشمير تسلط يابد به اين توانايى نيز دست خواهد يافت كه بتواند بر تمامى هند مسلط شود، چون مرزهاى جنوب كشمير بر دشتها، جلگههاى وسيع و سرسبز و هموار مسلط است، و اين مسأله، دفاع و مقاومت در برابر ارتشهاى مجهز را دشوار مىسازد. همچنين، كشمير نقش مهمى در اقتصاد و امنيت پاكستان بازى مىكند.
به طور مثال، سه رودخانه مهم سند، پنجاب و جهلم كه نقش حياتى در كشاورزى پاكستان دارند، از جامو و كشميرِ هند، سرچشمه مىگيرند و قطع آب اين رودخانهها به مثابه قطع شاهرگ حياتى كشاورزى پاكستان محسوب مىشود.
كشمير از نظر منابع طبيعى و زيرزمينى غنى است. وجود معادن سنگ آهن، زغال سنگ، مس، سنگ مرمر، طلا، سنگهاى قيمتى و جنگلهاى طبيعى در آن به تأييد رسيده است. در ١٣٥٣/ ١٩٧٤ چوب الوارى، ميوه، مواد معدنى، پوست، گياهان دارويى، دانههاى روغنى، ابريشم خام، گياهان صنعتى، عسل، زعفران و پارچه ابريشمى از اقلام صادراتى كشمير به هند بود. ولى منازعهاى كه از ١٣٢٦/ ١٩٤٧ ميان پاكستان و هندوستان درباره سلطه بر كشمير پديد آمد، به فقر و عقبماندگى آن دامن زد. زيرا وضعيت نه صلح