مسائل منطقهاى ايران - شیرودی، مرتضی - الصفحة ٢٠٦
خارج كرد. به علاوه، حملات تركيه به اين منطقه، به بهانه سركوب چريكهاى حزب كارگردان كرد تركيه (پ. ك. ك. «١») و ادعاى تركيه بر مالكيت نفت موصل و حمايت از تركمنها در عراق از ديگر مشكلات دولت بعث عراق به شمار مىرود. همچنين، آزادى پرواز هواپيماهاى نيروهاى ائتلاف به رهبرى آمريكا، در جنوب تا خط ٣٣ درجه مشكل بزرگى را فرا روى صدام قرار داده است. به اين مواد، تحريمهاى اقتصادى شديد، بازرسى مأموران سازمان ملل متحد براى كشف سلاحهاى كشتار جمعى، سياست مهار با هدف ممانعت از بروز هر تغيير ناخواسته و كنترل نشده در بعد خارجى، و فقر روز افزون كشور عراق در بعد داخلى را نيز مىتوان افزود. «٢» غرب پس از آزادسازى كويت، هيچ اقدامى براى فروپاشى و سرنگونى رژيم بعثى انجام نداد، حتى از حركتهاى شيعيان جنوب عراق چون قيام ماه شعبان (انتفاضه شعبانيه) كه ١٤ استان از ١٨ استان اين كشور را در بر گرفت، حمايت نكرد؛ بلكه به ارتش صدام اجازه داد كه با استفاده از انواع سلاحها، اين حركت مردمى را سركوب كند. علت حمايت نكردن از قيامهاى مردمى در عراق، عدم جايگزينى براى صدام، بىخطر بودن صدام ضعيف و كنترل شده براى غرب، ترس از متحد شدن عراق و جمهورى اسلامى ايران و عدم تطابق خواستههاى مردم عراق با منافع آمريكا بود. «٣» اين قيام به عللى چون ضعف ارتش عراق در اثر شكست از آمريكا، فقر، گرسنگى ناشى از تحريمها و ... در ١٥ شعبان ١٣٧٠/ ١٩٩١ در بصره اتفاق افتاد، و در كمتر از يك هفته ٧٠ درصد جنوب و مركز عراق را در بر گرفت. قيام شعبان كه با هدف برقرارى حكومت اسلامى به وجود آمد، به علت عدم يكپارچگى، فقدان رهبرى واحد و ... ناكام ماند.
انقلاب اسلامى ايران به سرعت بر عراق تأثير گذاشت. از اين رو، صدام حسين، حسن البكر كه خواهان نزديكى با ايران بود را با كودتا بركنار كرد و خود، قدرت را در دست گرفت.