مسائل منطقهاى ايران - شیرودی، مرتضی - الصفحة ٢٠٠
نخست وزيرى اربكان، در ١٣٧٦/ ١٩٩٧ رويداد مهمى در روابط ايران و تركيه بود.
اگر چه در اسلام گرايى اربكان با جمهورى اسلامى ايران، تفاوتهاى بنيادى ديده مىشود، مانند اينكه آنها موضع خود در قبال اسرائيل و ناتو را به منافع ملّى و نه منافع اسلامى ترجيح مىدهند، با اين حال، گرايش اربكان به ايران، به انعقاد قرارداد خريد گاز ايران، همكارى سه جانبه ايران، تركيه و تركمنستان و ايجاد گروه كشورهاى اسلامى موسوم به D- ٨ منجر گرديد. ولى قرارداد تركيه و اسرائيل درباره استفاده از فضاى همديگر براى امور نظامى، پاى اسرائيل را به مرزهاى ايران رساند، و نيز تركيه بر خلاف نظر ايران، به ايجاد منطقه به اصطلاح امنيتى در شمال عراق دست زد. همچنين تركيه ضربه زدن به منابع آبى سوريه يا كاهش ميزان آب ورودى از تركيه به سوريه، متحد ايران را دنبال مىكند. «١» سياست تركيه نشان از دوستى و دشمنى همزمان با ايران دارد. از اين رو، ايران بايد با استفاده از ابزارهاى لازم، سنگينى كفه دشمنى تركيه با ايران را كاهش دهد. به عنوان مثال، حمايت تركيه از تركهاى قبرس، يك منازعه دائمى بين قبرس و يونان از يك طرف و تركيه از سوى ديگر پديد آورده است، و نيز تقاضاى قبرس براى عضويت در اتحاديه اروپا خشم تركيه را برانگيخته است. بنابراين، از گسترش روابط ايران با قبرس، يونان و ارمنستان مىتوان براى تعديل سياستهاى ضد ايرانى تركيه سود برد. البته نگرانى از تركيه كه اغلب ديدگاه توسعه و تجاوزطلبانه عليه ايران نداشته است، چندان درست نيست. با اين وصف، از سياستهاى ضد ايرانى آن چون ترويج انديشه پان تركسيم يا گرد آمدن همه تركها در سرزمين واحد در آذربايجان ايران، نبايد غافل ماند. «٢» ٤- ٣- ٥- ٤- ٥- عراق عراق امروز كه بخشى از عثمانى ديروز است، در گذشته با ايران و امروز با ديگر همسايگان اختلاف ارضى ديرينه دارد. به اين علت، عراق همواره در افزايش توان نظامى خود تلاش كرده است. البته جمعيت اندك و ثروت فراوانِ ناشى از فروش نفت و گاز نيز،