كشاورزان، علاوه بر آب ناكافى و سيستم آبيارى ضعيف، بايد به نقش كمبود عوامل فنّاورى، ضعف مديران، عدم سرمايه‌گذارى وافى، گرانى كود شيميايى و بذرهاى اصلاح شده نيز توجه داشت. «١» ٢- با وجود كمبود آب و غذا و عدم كفايت امكانات موجود براى تأمين نيازمندى‌هاى جمعيت فعلى منطقه، جمعيت خاورميانه به سرعت در حال افزايش است «٢»، و اين رشد جمعيت، امكانات موجود را مى‌بلعد و چرخه‌هاى توسعه اقتصادى را متوقف يا كند مى‌كند. به بيان ديگر، افزايش جمعيت، مازاد اقتصادى كه بايد براى توسعه هزينه شود، را به خود اختصاص مى‌دهد. همچنين، جمعيت خاورميانه داراى دو ويژگى ديگر است:
اوّل، چهل درصد جمعيت خاورميانه را جوانان تشكيل مى‌دهند كه عموماً نيروى غير فعال به شمار مى‌روند و تا مرحله فعال شدن، سرمايه و امكانات زيادى را مى‌طلبند.
دوّم، جمعيت شهرى نيز به سرعت‌رو به افزايش است. رشد سريع جمعيت شهرى منجر به فشار اقتصادى و صرف هزينه‌هاى فراوان در امور بهداشت عمومى، سوادآموزى و ... مى‌شود. «٣» ج- فرهنگى: زبان و نژاد، دو مؤلفه‌اند كه افتراق و عدم تجانس كشورهاى منطقه را با يكديگر نشان مى‌دهند. با اين وصف، يكسرى عوامل وحدت‌بخش چون دين واحد، منطقه را به صورت يك واحد منسجم در آورده است.
اكنون در اين منطقه به زبان‌هاى عربى، فارسى، تركى، روسى، عبرى، اردو، پشتو، انگليسى و ... سخن گفته مى‌شود. «٤» زبان عربى به عنوان زبان قرآن در همه كشورهاى اسلامى منطقه مورد احترام است، ولى كاربرد آن در كشورهاى غير عرب، اندك است.