دوره محمدرضا پهلوى، امتياز نفت شمال «١» و پايان اشغال ايران از سوى روس‌ها، مهم‌ترين مسائل در روابط دو كشور بود. با مرگ استالين، مالنكوف روابط بى‌روح گذشته شوروى را با ايران بهبود بخشيد، شوروى با دولت مصدق همكارى نكرد، امّا پس از آن، همكارى خود را با دولت كودتا و دولت‌هاى بعدى در زمينه‌هاى اقتصادى، فنى و تجارى گسترش داد. از اين رو، غير منتظره نبود كه مقامات روسيه تا آستانه انقلاب اسلامى، از انقلابيون پشتيبانى نكرده و حاضر به تخريب روابط خود با شاه نباشند.
روس‌ها هر چند پشتيبانى خود از رژيم ايران را تا پيروزى انقلاب نيز ادامه دادند، اما همواره نگران توسعه روابط ايران با آمريكا بودند كه اين نگرانى با اشغال سفارت آمريكا توسط نيروهاى انقلاب پايان پذيرفت. در جنگ تحميلى عراق عليه ايران، شوروى به تجهيز نيروهاى متجاوز عراق دست زد و هم‌زمان تلاش كرد، روابط خود با تهران را نيز حفظ كند. روس‌ها، هم مثل آمريكايى‌ها، حاضر به پيروزى ايران در جنگ نبودند، سياستى كه در دوره گورباچف نمايان‌تر شد و به ابزارى براى فشار به ايران به منظور پذيرش قطعنامه ٥٩٨ تبديل گرديد.
پس از تجزيه شوروى، گرايشات غرب‌گرايانه فدراسيون روسيه مانع از توسعه روابط آن كشور با ايران شد. اما از ١٣٧٤/ ١٩٩٥ به علت بى اعتمادى روسيه نسبت به آمريكا و نيز به دليل تلاش روسيه براى ارايه يك سياست مستقل، همكارى‌هاى روسيه و ايران، به ويژه در زمينه‌هاى هسته‌اى و نظامى رو به گسترش نهاد و اين امر، روسيه را واداشت كه در مقابل فشارهاى آمريكا براى لغو همكارى‌هاى هسته‌اى دو كشور، مقاومت ورزد.
البته شكاف روزافزون روسيه و ايران با آمريكا، و سياست‌هاى مشتركى چون مخالفت با حضور بيگانگان در درياى خزر و ضرورت غير نظامى كردن آن، به تحكيم روابط دو كشور كمك كرده است، ولى بايد توجه داشت كه هر چند روابط ايران و روسيه در سال‌هاى اخير رو به افزايش بوده، امّا اين توسعه روابط از جانب روسيه، گاه براى كسب امتياز از آمريكا صورت گرفته است.