غرب در تحريم و تهاجم بر عراق بود. «١» روسيه به موازات توسعه روابط با غرب، همكارى با اسرائيل را نيز گسترش داد، در حالى كه قبل از آن، روسيه حامى اصلى اعراب به شمار مى‌رفت. اما از سال ١٣٧٥/ ١٩٩٦ تمايلات غرب‌گرايانه در سياست خارجى روسيه رنگ باخت و اين كشور مجدداً درصدد ايفاى نقش يك قدرت بزرگ و برابر با آمريكا برآمد.
به دنبال چرخش سياست خارجى روسيه از غرب‌گرايى به ملى گرايى، روابط روسيه با كشورهاى آسيايى و آفريقايى بهبود يافت. در اين راستا، روس‌ها همكارى با چينى‌ها را به عنوان يك همكار استراتژيك توسعه دادند و روابط با متحد استراتژيك قبلى خود، يعنى هند را نيز احيا كردند. هم‌چنين درصدد حل اختلافات خود با ژاپن به ويژه بر سر جزاير كوريل برآمدند و همكارى تسليحاتى خود با كره جنوبى را افزايش دادند. سياست جديد روسيه كه بيشتر در زمينه‌هاى نظامى، امنيتى و تسليحاتى بود، نگرانى آمريكا و اروپا را از قدرت گرفتن مجدد روسيه برانگيخت و به روند اختلاف نظرهاى متقابل دامن زد.
به علاوه، گسترش حوزه امنيتى روسيه به جمهورى‌هاى شوروى سابق، همكارى فنى، اقتصادى و نظامى با ايران، حمايت از صرب‌هاى بوسنى، اعمال سياست سركوب در چچن، مخالفت با توسعه ناتو به سوى شرق، به شكاف و چالش ميان دو طرف افزوده است.
٤- ٣- ٤- روابط ايران با روسيه‌ روابط ايران و روسيه به دوره‌هاى مختلف و متمايزى تقسيم مى‌شود. در دوره قاجار، انعقاد قرارداد تركمان‌چاى، تشكيل لشكر قزاق، تأسيس بانك استقراضى و ... به سلطه روسيه بر ايران انجاميد. حكومت كمونيستى، روابط دوستانه‌اى را با ايران آغاز كرد كه با انعقاد قرارداد مودّت ايران و شوروى «٢» تقويت گرديد. ولى روابط دو كشور از ١٣١٠ به بعد، در پى شدت عمل دولت ايران عليه كمونيست‌هاى داخلى به تيرگى گراييد. در آغاز