بهره‌مند است. مركز اين كشور باكو، گنجه و لنكران از شهرهاى معروف و تاريخى آن كشور است. ٧٠% مردم آذربايجان شيعه و ٣٠% آنان سنى حنفى هستند. كاربرد كلمه آذربايجان تا ١٩١٨/ ١٢٩٧ سابقه نداشته، و در آن سال با تشكيل حزب مساوات نام جمهورى آذربايجان بر آن نهاده شد.
ناگورنوقره‌باغ، كه در جنوب شرقى كوه‌هاى قفقاز صغير واقع شده است. يكى از دو استان خودمختار آذربايجان، داراى حدود ٢٠٠ هزار جمعيت است كه ٩/ ٧٦ درصد آن را ارمنى و بقيه را آذرى‌هاى مسلمان و ديگر اقوام تشكيل مى‌دهند. اين منطقه خودمختار، كوهستانى و داراى رودخانه‌هاى فراوان است. به علاوه، يك سرزمين آتشفشانى با ١٢٠ چشمه آب معدنى، صنايع سبك مواد غذايى و چراگاه‌هاى وسيع دام به شمار مى‌رود.
نخجوان، ديگر جمهورى خودمختار آذربايجان، كوهستانى و داراى رودهاى فراوان، چشمه‌هاى آب معدنى بسيار و قله‌هاى بلند زيادى است. اين جمهورى كه درون خاك ارمنستان قرار دارد و ارتباط زمينى با آذربايجان ندارد، با كشورهاى ارمنستان، تركيه و ايران مرز مشترك دارد. مرز ايران و نخجوان بر پايه معاهده تركمان‌چاى تعيين شده است.
هم‌مرزى با كشورهاى فوق بر اهميت نخجوان افزوده، اين اهميت با توجه به تركيب حدود ٩٥ درصدى آذرى‌هاى نخجوان قابل توجه است.
آذربايجان ٢/ ٧ ميليون نفر جمعيت دارد كه ٧/ ٨٢ درصد آن را آذرى‌ها تشكيل مى‌دهند.
بقيه جمعيت آذربايجان به روس‌ها، ارامنه، اكراينى‌ها، تاتارها، تالشى‌ها، گرجى‌ها، كردها و ... تعلق دارد. به بيان ديگر، آذرى‌ها وسيع‌ترين گروه قومى، روس‌ها و ارمنى‌ها بزرگ‌ترين اقليت، و كارپاپاخى‌ها، نژاد اكثر آذربايجانى‌ها را تشكيل مى‌دهد. بيشتر آذرى‌ها به زبان آذربايجانى كه به شاخه‌اى از زبان تركى وابسته است، تكلم مى‌كنند و تنها ٢٧ درصد آنان، توانايى سخن گفتن به زبان روسى را دارند. اين كشور از چند جهت، داراى ويژگى است:
١- آذربايجان به درياى آزاد دسترسى ندارد و بهترين راه حمل كالا به اين كشور، ايران است. آذربايجان نيز مناسب‌ترين راه براى ترانزيت كالا به گرجستان و به ويژه روسيه به شمار مى‌رود.