مسائل منطقهاى ايران - شیرودی، مرتضی - الصفحة ١٣٤
با ساير كشورها به استثناى ايران چندان گسترده نيست.
روابط ايران و قزاقستان در همه زمينهها، به ويژه در زمينه اقتصادى در سطح خوبى قرار دارد. دو كشور علايق مشترك اقتصادى فراوانى دارند كه همكارى در امور نفت، گاز، ترانزيت كالا، خريد و فروش محصولات كشاورزى و دامى از آن جملهاند. در زمينه سياسى، نظرات مشتركى درباره حل سريع بحرانهاى منطقهاى چون افغانستان و تاجيكستان ابراز كردهاند، ولى در برخى از امور سياسى، مانند چگونگى تعيين رژيم حقوقى درياى خزر اشتراك نظر ندارند. حجم وسيعى از همكارىهاى فرهنگى بين دو كشور در جريان است و در زمينه مبادله استاد، جهانگردى، پذيرش دانشجو و مسابقات ورزشى همكارى خوبى را به اجرا گذاشتهاند.
٦- ١- ٤- قرقيزستان ٧٠ درصد خاك قرقيزستان را كوه، تپه و درّه فرا گرفته و اين سرزمين، كوهستانى و ناهموار به شمار مىرود. اين ويژگى، زمستان سرد و تابستان معتدل را به ارمغان آورده، و نيز، برف و باران زياد، منابع آبى و سرسبزى و طراوت قابل توجهى را فراهم نموده است، به گونهاى كه پايتخت آن را باغها و پاركها در بر گرفتهاند. قرقيزستان محصور در خشكى است و به درياى آزاد راه ندارد و به همين جهت نيازمندىهاى وارداتى خود را از راه كشورهاى همسايه چون ايران، چين و روسيه تهيّه مىكند. «١» اسلام در ١٣٠/ ٧٥١ به آسياى ميانه راه يافت. ولى قرقيزها در مقايسه با ساير اقوام آسياى ميانه، ديرتر يعنى از اواسط قرن يازده شمسى/ هفده ميلادى به اسلام گرويدند.
نفوذ شديد آيين بودايى، زندگى قبيلهاى، وجود سنتهاى خرافى و حاكميت طولانى اقوام كافرى مانند خزرها بر آنان، از عوامل دير مسلمانشدنشان به حساب مىآيد. البته در قرون اخير هم به علت سلطه روسهاى مسيحى و سپس كمونيستها، آنان از عمل به دستورات اسلامى چون نماز جماعت، روزه ماه رمضان باز مانده و موجب دورى بيشتر