مسائل منطقهاى ايران - شیرودی، مرتضی - الصفحة ١٢٩
مترى زمين، كار استفاده از منابع موجود را نيز، با مشكل مواجه كرده است. تاجيكستان كسرى سوخت خود را از كشورهاى همسايه تهيّه مىكند، و از اين جهت، ميليونها دلار به همسايگان بدهكار است.
بر اساس قانون اساسى مصوب ١٣٧٣/ ١٩٩٤ تاجيكستان كشورى مستقل و دموكراتيك است كه زبان رسمى آن، تاجيكى (فارسى)، فعاليت احزاب سياسى، مجاز، نظام اقتصادى كشور، مبتنى بر نظام اقتصاد آزاد، راهپيمايى و تظاهرات، آزاد، مالكيت شخصى، محترم و بيمه درمانى و تحصيلات رايگان است.
بر اساس قانون اساسى، وضعيت قواى سه گانه (قوه مجريه، مقنّنه و قضائيه) تاجيكستان به اختصار بدين شرح است:
١- مجلس ملّى كشور، تنها مرجع تهيّه و تصويب قانون است. رئيس مجلس دوّمين مقام كشور است. مجلس، روز انتخابات رئيس جمهورى را تعيين مىكند، و در صورت موافقت ٣٤ نمايندگان مجلس، راه براى اصلاح قانون اساسى فراهم مىشود.
٢- رئيس جمهور از طريق آراى عمومى (انتخاب مستقيم) و به مدت پنج سال انتخاب مىگردد. كسى مىتواند نامزد پست رياست جمهورى شود كه امضاى پنج درصد از رأى دهندگان را قبل از برگزارى انتخابات، به دست آورده باشد. و نيز، نامزد اين پُست زمانى به رياست جمهورى دست مىيابد كه بيش از نصف واجدين شرايط، در انتخابات شركت كرده باشند.
٣- در تاجيكستان قوه قضائيه مستقل از ساير قوا عمل مىكند. اين قوه، حق تشكيل دادگاه ويژه و فوق العاده را ندارد، امّا مىتواند دادگاه قانون اساسى را براى تطبيق قوانين عادى با قانون اساسى تشكيل دهد.
٥- ١- ٤- قزاقستان «١» قزاقستان از لحاظ جغرافيايى موقعيت ويژهاى دارد و از منابع سرشار نفت و گاز، ذخاير عظيم اورانيوم، طلا و زغال سنگ برخوردار است. اين كشور بزرگترين كشور