مسائل منطقهاى ايران - شیرودی، مرتضی - الصفحة ١١٨
هخامنشى، اسكندر مقدونى، امپراتورى كوشان، خانهاى ترك، سامانيان، قبايل سلجوق، خوارزمشاهيان، مغولها، ازبكان، صفويان، شيبانيان، هشترخانيان، نادرشاه و سرانجام روسها قرار گرفت. روسها در ١٣٠٣/ ١٩٢٤ جمهورى ازبكستان را تأسيس كردند و آن را تا ١٣٠٨/ ١٩٢٩ تحت كنترل جمهورى تاجيكستان قرار دادند. ازبكها در ١٣٢١/ ١٩٤٢ و در بحبوبه جنگ جهانى دوّم، قواى روسها را از خاك خود بيرون راندند، و جمهورى تركستان را پديد آوردند، ولى پس از جنگ، روسها بار ديگر آن را به اتحاد جماهير سوسياليستى ملحق كردند. امّا در ١٣٧٠/ ١٩٩١ و در پى فروپاشى كمونيسم، جمهورى مستقل ازبكستان اعلام موجوديت كرد و از آن پس، به عنوان يك كشور مستقل به عضويت مجامع بينالمللى در آمد. «١» ازبكستان يك كشور تاريخى با بناهاى قديمى است. آرامگاه برخى شاهان سامانى، مدارس الغ بيك، مُدارى خان، عبداللَّه خان، عبدالعزيز خان، شيردار، امين خان، مساجد نمازگاه، كلان، خواجه زينالدين، بىبى خانم، خضر نبى (ع)، جمعه، مقبره چشم ايوب، عشرت خان، پهلوان محمود، امير تيمور گوركانى، مجموعه معمارى لبِ حوض، شاهزند، خواجه عبدى، چهار منار، مناره اسلام خواجه، كلته منار، ونيز، تاق زرگران، مسجد و مدرسه مير عرب، كهنه ارگ، ديوار و دروازه بخارا، كاخ سلطنتى خوارزم، بناى ايرتام، شهرك افراسياب، قلعه ريگستان، از آن جمله است. همچنين، اين كشور محل پرورش نخبگانى چون رودكى، فارابى، ابن سينا، اميرعلى شيرنوايى، شيخ نجمالدين كبرى، و محمّد بن اسماعيل بخارى بوده است. «٢» در اقتصاد ازبكستان نكات مهمى به چشم مىآيد. اين جمهورى در دوره حكومت اتحاد جماهير شوروى، بزرگترين جمهورى توليد كننده پنبه در آن كشور بود. و اينك نيز، سوّمين توليد كننده پنبه مرغوب جهان پس از آمريكا و چين است. توليد انبوه پنبه،