آینه یقین (ترجمه کشف الیقین) - علامه حلی - الصفحة ١٠ - مقدمهاى كوتاه در زندگينامه علامه حلى قدس سره

علّامه زمان خويش، محقق نكته پرداز و داراى تصانيف و كتب فراوان كه رياست اماميه در معقول و منقول در آن زمان به وى منتهى گرديد پدر بزرگوارش رحمة اللَّه عليه فقيهى محقق و مدرسى عظيم الشأن بود.[١] در زمان وى، سلطان خدابنده، مذهب شيعه را اختيار نمود و در سال ٧٠٨ قمرى سكه به نام ائمه اثنى عشر : زد آن را رواج مملكت نمود. در آن زمان بود كه امّت اسلام از بدعتهاى حكّام جور پس از پيامبر ٦ نجات يافت و سلطه جائرانه آنها از رهبرى روحانى منفصل گرديد و مسلمانان به پاره‌اى از آزاديها كه خلفاى بنى عباس از آن جلوگيرى مى‌كردند، دست يافته و نفس راحتى كشيدند! آرى اگر خلفاى عباسى به سلطه سياسى قناعت مى‌كردند و رهبرى روحانى و امامت را به اهلش، شايد اين همه كشتار بى‌رحمانه [در بين پيروان مكتب اهل بيت‌] واقع نمى‌شد.[٢] ابن حجر گويد: حسن بن يوسف بن مطهر حلّى، عالم شيعه، رهبر و مصنف آنان است، او در ذكاوت و زيركى آيتى از آيات الهى بود. وى مختصر ابن حاجب را شرحى پسنديده نوشت و مطالبى در نهايت زيبايى نگاشت به صورتى كه نوشته‌هاى او در حال حياتش شهرت به‌سزايى يافت. او كسى است كه ابن تيميّه كتابى به نام «الرّد على الرافضى» عليه او نوشت. ابن مطهر در بين مسلمانان به حسن خلق و نام نيكو شهرت داشت. زمانى كه بعضى از كتابهاى ابن تيميّه را مطالعه كرد، فرمود: اگر او مى‌فهميد من چه گفته‌ام، او را پاسخ مى‌گفتم! [بزرگترين عذر او جهل اوست‌].[٣] و نيز گويد: حسن بن يوسف بن على مطهر حلّى رافضى مشهور كه رياست شيعه اماميّه، در زمان خودش در اختيار وى بود، به علوم عقلى، شناختى كامل داشت. او در شرح، توضيح و حل الفاظ مختصر ابن حاجب موصلى شرحى نيكو نوشت و كتابى در فضايل على ٧ تصنيف نمود كه ابن تيمية بر اين كتاب ردّى نگاشت و آن را در كتابى‌

[١]. معجم رجال الحديث، ج ٥، ص ١٥٨.

[٢]. طبقات اعلام الشيعه، قرن الثامن، ص ٥٢.

[٣]. لسان الميزان، ج ٢، ص ٣١٥.