اخلاق اسلامى - ديلمى، احمد؛ آذربايجانى، مسعود - الصفحة ٢٤٦ - ١٠ پرورش ايمان
رابه انجام مىرساند تا مسير درمان هموار گردد. پس از آن است كه دعا و طلب معناى حقيقى خود را مىيابد و در نتيجه اجابت را در پى دارد:
و إِذا سئلك عبادى عنّى فإِنّى قريبٌ أُجيب دعوة الدّاع إِذا دعان فلْيستجيبُوا لى و لْيؤمنوا بىلعلّهم يَرْشُدون.[١]
اينك آثار عينى دعا (رفع حاجات و استجابت) مورد نظر نيست؛ بلكه همانا دعا و نيايش غير از آنها، سخن گفتن با معبود و اظهار ناز و نياز است و از اين جهت حضور محبوب را در جان و دل نيايش كننده تقويت مىكند؛ زيرا نيايش معنايى جز سخن گفتن با مخاطب حاضر ندارد. اين است كه دعا غذاى روح عارفان و شراب ناب مؤمنان است. خداوند توجه و عنايت خود را در گرو دعا و نيايش قرار داده است: «بگو: اگر دعاى شما نباشد، پروردگارم هيچ اعتنايى به شما نمىكند.»[٢]
امام على ٧ مىفرمايد: «دعا خزانههاى وصول و چراغهاى رستگارى است.»[٣]
خداوند كريم راه گشايش و فتح باب آسمانها و معنويات (فضايل و مكارم اخلاق) را درخواست و تقاضا از درگاهش دانسته است.
امام صادق ٧ بيان مىدارد:
بسيار دعا و نيايش كنيد كه كليد رحمت و نيل به حاجت است. و به آنچه نزد خداوند است، نايل نمىشويد، مگر با دعا ....[٤]
در شرايط استجابت دعا، حضور قلب و رقت آن، شرط شده است؛ زيرا آنچه از سر سوز و نياز است، به واقع ارزشى دارد و حقيقتى را در خود مىپرورد:
بدانيد كه خداوند دعا را از قلب غافل و بىتوجه نمىپذيرد.[٥]
دعا را هنگام رقت قلب، غنيمت شماريد؛ زيرا نشانه نزول رحمت است.[٦]
ادعيه و مناجاتهاى ائمه : مضامين عارفانهاى است كه ائمّهاطهار در خلوتهاى خود
[١] - سوره بقره، آيه ١٨٦
[٢] - سوره فرقان، آيه ٧٧
[٣] - بحار، ج ٩٣، ص ٣٤١
[٤] - همان، ص ٢٩٥
[٥] - همان، ج ٧٧، ص ١٧٣
[٦] - همان، ج ٩٣، ص ٣١٣