خانه را عبادت كنند؛ همان‌كس كه ايشان را از گرسنگى نجات داد و از ناامنى رهايى بخشيد.»[١] دقت در آيات زير نيز معلوم مى‌دارد كه صفات اخلاقى، تقوا، شكر و نيز عمل صالح، مترتب بر تأمين احتياجات اوليه انسان مطرح شده است:

و كلوا ممّا رزقكم‌اللهُ حلالًا طيّباً، و اتّقوا اللّه ....[٢]

يا ايّها الّذين آمنوا كلوا من طيّبات ما رزقناكم و اشكروا لِلّه ....[٣]

يا ايّها الرُّسل كلوا من الطّيّباتِ واعملوا صالحاً ....[٤]

پيامبراكرم ٦ در حديث شريفى، به نقش حياتى تأمين نيازهاى زيستى براى توجه به نيازهاى عالى‌تر اشاره مى‌فرمايد: «... اگر نان نبود، نماز نمى‌خوانديم، روزه نمى‌گرفتيم و واجبات پروردگار- عزّ و جلّ- را نمى‌توانستيم ادا كنيم.»[٥] و در جايى ديگر مى‌فرمايد: «نزديك است كه فقر و نادارى به كفر و ناسپاسى بينجامد.»[٦] در سيره پيامبر و ائمه طاهرين : نيز مشاهده مى‌كنيم كه عملًا با عنايت به محرومان و رفع نيازمندى‌هاى آنان از نزديك، در ميانه شب و در سرما و گرما، سعى در تأمين حداقل احتياجات آنان مى‌نمودند[٧] و همين مطلب مقدمات نيل به‌سوى انوار هدايت را براى آنها فراهم مى‌كرد. حتى در برخورد با دشمنان نيز قبل از دعوت به صلاح و سداد، به رفع نيازهاى معيشتى آنان مى‌پرداختند. سيره امام‌حسن ٧ با مخالفان نادان، همين شيوه انسانى بود:

مردى از شام به تحريك معاويه، روزى امام را به دشنام گرفت. امام ٧ چيزى نفرمود تا ساكت شد. آنگاه با لبخندى شيرين او را سلام گفت و فرمود: «پيرمرد! فكر مى‌كنم غريب هستى، و گمان مى‌برم در خطا افتاده‌اى. اگر از ما رضايت بخواهى خواهيم داد و هم اگر چيزى بطلبى و اگر راهنمايى مى‌جويى، راهنمايى‌ات خواهيم كرد و اگر بارى بر دوش دارى، برمى‌داريم و اگر گرسنه‌اى سيرت مى‌سازيم و اگر نيازمندى، نيازت را برمى‌آوريم و هر كارى‌

[١] - فليعبدوا ربّ هذا البيت. الّذى أَطعمهُم من جوع و آمنهم من خوف.( سوره قريش، آيه ٣ و ٤)

[٢] - سوره مائده، آيه ٨٨

[٣] - سوره بقره، آيه ١٧٢

[٤] - سوره مؤمنون، آيه ٥١

[٥] - فلو لا الخُبز ماصلّينا و لا صُمنا و لا ادّينا فرائض ربّنا عزّ و جلّ.( كافى، ج ٦، ص ٢٨٧)

[٦] - كاد الفقر ان‌يكون كفراً.( كافى، ج ٥، ص ٧٣)

[٧] - ر. ك: الحياة، ج ٣، ص ٢٣٢- ٢٣٤