اخلاق اسلامى - ديلمى، احمد؛ آذربايجانى، مسعود - الصفحة ١٧٨ - ٣ روش تكريم شخصيت
هر منزلى براى پذيرايى از دوستان گوسفندى ذبح مىكرد. وقتى در حين سفر به محضر امام صادق ٧ آمد، حضرت بدو فرمود: «آيا مؤمنان را خوار و ذليل مىكنى؟» حسين در پرسش و پاسخ از امام، دريافت كه دوستان وى به علت تنگدستى نمىتوانستند مانند او رفتار كنند در نزد نفس خودشان احساس خوارى مىكردند.
مشورت و مشاوره با متربى يا فرزند نيز عميقاً موجب احترام و اكرام او است و از اين رهگذر خود را داراى شخصيتى برتر احساس مىكند. خداوند حتى به پيامبرش مىفرمايد:
«با امت و زير دستانت مشورت كن.»[١]
اختصاص مكان يا اطاق مستقل براى فرزند (در صورت امكان) و بهطور كلى هرگونه مالكيت و احساس تملك نيز از امورى است كه باعث احساس اكرام و احترام فرد خواهد شد.
ب. توجه مثبت بدون شرط: نيازهاى تعلق و محبت از نيازهاى اساسى انسان است كه روانشناسان مختلف با عناوين مشابه متذكر شدهاند: كارن هورناى[٢] آن دو را تحت عنوان نياز به «محبت» و «تصويب وجهه» ذكر مىكند. جان بالبى[٣] مفهوم «دلبستگى» را اساس نظريهاش قرار داده است و رشد و تحول بههنجار كودك را در پرتو ارضاى صحيح نياز به دلبستگى مىداند. مزلو پس از تأمين نيازهاى جسمانى و ايمنى، نياز تعلق و محبت را مهمترين نياز مىداند:
نبود دوستانِ محبوب، يك همسر يا فرزندان را بهشدت احساس مىكند. او نيازمند روابط عاطفى با ديگران يا بهعبارت ديگر نيازمند جايگاهى در گروه خود يا فاميل خود است ...
نظريهپردازان آسيبشناسى روانى همگى برآنند كه عقيمماندن نيازهاى عشق و محبت ريشه ناسازگارى است.[٤]
مطابق نظريه راجرز توجه مثبت بدون شرط كه شامل بازخوردها و برخوردهاى گرم و محبتآميز، صميميت، پذيرش و مهربانى از طرف ديگران و بهويژه اولياى خود است، احساس عزت نفس را در فرد بر مىانگيزد. توجه مثبت بىقيد و شرط به اين معنا است كه
[١] - وشاوِرهُم فى الامر.( سوره آلعمران، آيه ١٥٩)
[٢] -
١.،
[٣] -
٢.،
[٤] - روانشناسى شخصيت سالم، ص ١٥٠- ١٥٤