اخلاق اسلامى - ديلمى، احمد؛ آذربايجانى، مسعود - الصفحة ١١٩ - پنج موانع زهدورزى
٢. عفت و بىنيازى از اموال مردم: در ادبيات عرب «عفت» به مفهوم خويشتندارى در مقابل شهوات و امور ناپسند است.[١] علاوه بر عفت جنسى و عفت در كلام، از جمله موارد كاربرد عفت در ادبيات و متون دينى خويشتندارى از اظهار درخواست به ديگران مىباشد.[٢] يكى از آثار مهم زهد در دنيا عفت و بىنيازى جُستن از دارايى مردم است. قرآن كريم در توصيف اين قبيل عفتپيشگان مىفرمايد:
[اين صدقات] براى آن [دسته از] نيازمندانى است كه در راه خدا فرو ماندهاند، و نمىتوانند [براى تأمين هزينه زندگى] در زمين سفر كنند. از شدت خويشتندارى، فرد بىاطلاع، آنان را توانگر مىپندارد. آنها را از سيمايشان مىشناسى، با اصرار [چيزى] از مردم نمىخواهند.[٣]
امام صادق ٧ در باره جايگاه بىنيازىجستن از مردم مىفرمايد: «شرف مؤمن به شب زندهدارى و عزت او در بىنيازى از مردم است.»[٤] و امام على ٧ در بيان اينكه بىنيازى از مردم به مفهوم عدم معاشرت با آنان نبوده و مغايرتى با حُسن سلوك با آنها ندارد، فرموده است:
بايد در دل شما نياز و بىنيازى از مردم هر دو با هم جمعشود نياز تو بهآنان در نرم زبانى و خوشرويى تو نسبت بهآنها است، و بىنيازيت در حفظ آبرو و باقىماندن عزتت مىباشد.[٥]
بدون ترديد اين بىنيازى و عفتپيشگى در امور مالى جز از راه زُهدورزى و عدم دلبستگى به دنيا حاصل نخواهد شد.
پنج. موانع زهدورزى
[١] - ر. ك: ابن فارس: مقاييس اللغة، ج ٤، ص ٣
[٢] - ر. ك: ابن منظور: لسان العرب، ج ٩، ص ٢٥٣
[٣] - سوره بقره، آيه ٢٧٣
[٤] - شيخ كلينى: كافى، ج ٢، ص ١٤٨، ح ١
[٥] - همان، ج ٢، ص ١٤٩، ح ٧