اخلاق اسلامى - ديلمى، احمد؛ آذربايجانى، مسعود - الصفحة ١٤٠ - يك آثار قوت نفس
٣. حلم و خويشتندارى: از امامعلى ٧ نقل شده است: «خويشتندارى سبب وقار است.»[١]
٤. سكوت: امامعلى ٧ مىفرمايد: «با سكوت بسيار، شُكوه انسان بيشتر مىشود.»[٢] در بيان ويژگىهاى پرهيزگاران و مؤمنان نيز مىفرمايد: «اى همام، مؤمن بسيار سكوت مىكند و با وقار است.»[٣]
٥. تواضع و فروتنى: امامعلى ٧ در اين باره فرمودهاند: «فروتنى بر تو لباس شكوه و بزرگى مىپوشاند.»[٤]
همچنين در روايات، اسباب ديگرى از قبيل آهسته سخن گفتن[٥] و غيره بيان شده است كه بهدليل اختصار از ذكر آنها خوددارى مىشود.
در آيات و روايات موجبات و اسباب فراوانى نيز براى پيدايش «آرامش و سكونت قلب» بيان شده است كه مهمترين آنها عبارتند از:
١. ازدواج: قرآنكريم در اين باره مىفرمايد:
و از نشانههاى او اين كه از [نوع] خودتان همسرانى براى شما آفريد تا بدانها آرام گيريد و ميانتان دوستى و رحمت نهاد. آرى، در اين [نعمت] براى مردمى كه مىانديشند قطعاً نشانههايى است.[٦]
در جاى ديگر مىفرمايد: «او است آنكس كه شما را از نفْس واحدى آفريد، و جفت وى را از آن پديد آورد تا بدان آرام گيرد.»[٧]
٢. عدالت: حضرت زهرا ٣ مىفرمايد: «خداوند ايمان را موجب زدودن شرك ... و عدالت را باعث آرامش قلبها قرار داده است.»[٨]
٣. ايمان: امامصادق ٧ فرمود:
هيچ مؤمنى نيست مگر آنكه خداوند در نتيجه ايمانش انسى براى او قرار مىدهد كه با آن
[١] - آمُدى: غررالحكم، حكمت ٥٥٣٤
[٢] - كلينى: كافى، ج ٢، ص ٢٢٦، ح ١
[٣] - همان
[٤] - ر. ك: آمدى: غررالحكم، ح ٤١٨٤
[٥] - كافى، ج ٥، ص ٣٩، ح ٤
[٦] - سوره روم، آيه ٢١
[٧] - سوره اعراف، آيه ١٨٩
[٨] - صدوق: من لايحضره الفقيه، ج ٣، ص ٥٦٨، ح ٤٩٤٠؛ عللالشرايع، ص ٢٤٨، ح ٢؛ طبرسى: احتجاج، ج ١، ص ١٣٤