ولايت فقيه در حكومت اسلام - حسينى طهرانى، سيد محمد حسين - الصفحة ٢٢٤
صلّى الله عليه و آله فرمود تا همسايگانش را آزاد كنند[١] از اينجا بدست مىآيد كه كسى را نمىتوان به مجرّد اتّهام گرفت.
امّا بعضى گفتهاند حبس بر دو نوع است: أوّل حبس مجازاتى، دوّم حبس تحقيقى.
حبس مجازاتى، آن است كه أفراد را طبق حكم حاكم، بعد از ثبوت جرم، به عنوان تأديب و جزاى جرم و جنايت در زمان محدود و مشخّصى به زندان مىاندازند. أمّا حبس تحقيقى آن بازداشتى است كه به عنوان كشف جرم و تحقيق در مورد مسألهاى انجام مىپذيرد تا جرم و يا عدم آن إثبات شود، و متّهم، يا مجرم شناخته شده و يا تبرئه گردد. سنديّت ندارد
پيغمبر أكرم صلّى الله عليه و اله و سلّم مردم را به صِرف تهمت نمىگرفت. فقط در يك روايت داريم كه به مجرّد اتّهام، پيغمبر شخصى را در نصف روز بازداشت فرمود و بعد او را رها كرد. و هر اتّهامى كه اتّفاق مىافتاد پيغمبر بين مدّعِى و مدّعَى عليه را جمع مىكرد و بر أساسإنَّمَا أَقْضِى بَيْنَكُمْ بِالايْمَانِ وَ الْبَيِّنَاتِ[٢] حكم مىفرمود؛ و همانجا مطلب فيصله پيدا مىكرد. و اگر أحياناً مدّعِى دليلى عليه مدّعَى عليه نداشت، از مدّعَى عليه ضمانت مىگرفتند و او را آزاد مىكردند. و اگر مدّعَى عليه دلائلى مىآورد، يا مدّعِى بعداً دلائلى مىآورد و إثبات مىكرد، بر طبق همان عمل مىشد. و إلّا مدّعى عليه آزاد بود، و تا هنگاميكه دعوى در نزد پيغمبر به ثبوت نرسيده بود هيچكس او را نمىگرفت.
أفرادى را كه بعنوان تحقيق بازداشت مىكنند- بنا بر اينكه بگوئيم: حبس تحقيقى در حال ضرورت و در بعضى مواقع بدون إشكال است- شكنجه دادن و تعذيب نمودن آنان جائز نيست
[١] -«
. الاحكام السّلطانيّة» فرّاء، ص ٢٥٨، تعليقه-.
[٢] -« أضوآءٌ على السُّنّة المحمّديّة» تأليف شيخ محمود أبو ريّة، ص ٤٤