ولايت فقيه در حكومت اسلام - حسينى طهرانى، سيد محمد حسين - الصفحة ١٧٧
وَ سَأَلَ سَلِمَةُ بْنُ يَزِيدَ رَسولَ اللَهِ صَلَّى اللَهُ عَلَيْهِ (وَ ءَالِهِ) وَ سَلَّمَ فَقالَ: يا نَبىَّ اللَهِ! أرَأَيْتَ إنْ قامَتْ عَلَيْنا امَرآءٌ يَسْأَلونا حَقَّهُمْ وَ يَمْنَعونا حَقَّنا فَما تَأْمُرُنا؟!
سلمة بن يزيد از رسول خدا سؤال كرد كه: يا نبىّ الله! به من خبر بده و مرا متوجّه كن كه اگر امرائى بر ما قيام كنند و حاكم شوند و حقّ خودشانرا از ما بگيرند ولى حقّى را كه ما مىخواهيم به ما ندهند، در اينصورت تكليف ما چيست
»؟ فَأَعْرَضَ عَنْهُ، پيغمبر رويش را آن طرف كرد و اعتنا نفرمود؛ ثُمَّ سَأَلَهُ، باز سؤال كرد، فَأَعْرَضَ عَنْهُ؛ ثُمَّ سَأَلَهُ، باز سؤال كرد فَجَذَبَهُ الاشْعَثُ بْنُ قَيْسٍ؛ فَقالَ صَلَّى اللَهُ عَلَيْهِ (وَ ءَالِه) وَ سَلَّمَ:
اسْمَعوا وَ أطيعوا فَإنَّما عَلَيْهِمْ ما حُمِّلوا وَ عَلَيْكُمْ ما حُمِّلْتُم
.[١]
«در اين حال أشعث بن قيس او را به يك طرف كشيد كه بس است ديگر، چقدر سؤال مىكنى؟! در اين حال رسول خدا فرمود: بشنويد و إطاعت كنيد! كلام امراء را بشنويد و إطاعت كنيد؛ زيرا كه گناه آنها بر عهده خود آنهاست و گناه شما بر عهده خود شماست.» آنها تكليف خودشان را مىدانند شما هم تكليف خودتان را، آنها وظيفهاى دارند و شما هم وظيفهاى، دو نفر را توى يك قبر نمىخوابانند؛ موسى به دين خود، عيسى به دين خود.
بنا بر رأى عامّه، فسق حاكم موجب خلع او از ولايت نمىشود
أيضاً در «الغدير» از باقلانى در «تمهيد» نقل كرده، كه او گفته است: جمهور از أصحاب حديث و أعيان از علماء اين جمله را آوردهاند: لا يَنْخَلِعُ الإمامُ بِفِسْقِهِ وَ ظُلْمِهِ بِغَصْبِ الامْوالِ وَ ضَرْبِ الابْشارِ وَ تَناوُلِ النُّفوسِ الْمُحَرَّمَةِ وَ تَضْييِعِ الْحُقوقِ وَ تَعْطيلِ الْحُدود.
[١] - همان مصدر اين دو حديث را با سه حديث ديگر در كتاب« النّصّ و الاجتهاد» طبع دوّم، ص ٣٩٤؛ و أيضاً در رساله« فلسفة الميثاق و الولاية» طبع مكتبه نينوى، ص ٢٦ و ٢٧ آورده است.